CERN’in Dev H?zland?r?c? Projesi Antalya’da Tart???ld?
Akdeniz Üniversitesi, Nükleer Bilimler Ara?t?rma ve Uygulama Merkezi taraf?ndan düzenlenen “FCC Physics, Detectors and Accelerator @Antalya” çal??tay?nda; Avrupa Nükleer Ara?t?rmalar Merkezi (CERN)’de
Akdeniz Üniversitesi, Nükleer Bilimler Ara?t?rma ve Uygulama Merkezi taraf?ndan düzenlenen “FCC Physics, Detectors and Accelerator @Antalya” çal??tay?nda; Avrupa Nükleer Ara?t?rmalar Merkezi (CERN)’deki Büyük Hadron Çarp??t?r?c?s? (LHC)’ndan sonra kurulmas? planlanan Gelecek Dairesel Çarp??t?r?c?s? (FCC) tasar?m? ve planlamas? konular? de?erlendirildi.
CERN-FCC Direktörü Michael Benedikt ve Akdeniz Üniversitesi Rektör Yard?mc?s? Prof. Dr. Erol Gürp?nar ba?ta olmak üzere, Ulusal ve uluslararas? düzeyde çok say?da bilim insan? ve ög?rencinin kat?l?m?yla gerçekle?tirilen çal??tayda FCC kolaborasyonuna Türk aras?t?rmac?lar?n katk?lar?, Türkiye’de yürütülen h?zland?r?c?/detektör konular?yla ilgili proje ve yat?r?mlar konusunda sunumlar da yap?ld?.
Gelecek Dairesel Çarp??t?r?c? Projesi ile CERN’de en erken 2030 y?l?nda çal??maya ba?layacak, 100 km uzunlu?unda ve oldukça büyük çarp??ma enerjilerinde yeni bir dairesel h?zland?r?c? ve çarp??t?r?c? tesisi kurulmas?n?n planland???n? belirten bilim insanlar?, yeni tesisin boyutlar? ve enerjisinin çal??makta olan Büyük Hadron Çarp??t?r?c?s?’ndan en az 7 kat büyük olaca??n? öngörüyor. Kurulacak yeni h?zland?r?c?da Higgs parçac???n?n di?er temel parçac?klarla etkile?mesinin daha hassas belirlenmesine, maddenin en temel yap?s?n?n ara?t?r?lmas?na, karanl?k madde hakk?nda bilgi sa?lanmas?na ve yeni fizik teorilerinin do?rulu?unun kan?tlanmas?na yönelik ara?t?rmalar gerçekle?tirilecek.
Akdeniz Üniversitesi Nükleer Bilimler Ar??t?rma ve Uygulama Merkezi Müdürü Doç. Dr. ?smail Hakk? Sarpün konuyla ilgili yapt??? aç?klamada, ‘Akdeniz Üniversitesi, 09 Temmuz 2018 tarihinde CERN ile mutabakat zabt? imzalayarak Türkiye’den kollaborasyona kat?lan 13. üniversite oldu. Bilim insanlar? FCC olarak adland?r?lan gelecekteki dairesel h?zland?r?c?s? hakk?nda oldukça yo?un çal??malara ba?lam?? bulunmaktad?r. Akdeniz Üniversitesi olarak biz de bu deneye tam u?ye olarak kat?lmak için ikili anla?ma imzalad?k. Bilim-teknoloji ve ekonomi alanlar?nda önemli bir geli?me hedefi olan Türkiye’nin, bu tür projelerde aktif yer alarak ve hatta bu projenin her a?amas?nda ba?rol üstlenerek harekete geçmesi gerekti?ini dü?ünüyorum.” diye konu?tu.
CERN-FCC Direktörü Michael Benedikt ise ‘FCC, CERN’den sonra en büyük bilim projesidir. Bilimsel ve teknik aç?dan tüm ülkelerden çok büyük katk? ve deste?e ihtiyac? vard?r. Dünyan?n en büyük makinas? olacak olan bir h?zland?r?c? yap?m?, ilgili tüm alanlara etki edecek olup çok önemli teknolojik geli?melere yol açacakt?r. Bu aç?dan bak?ld???nda FCC için Türkiye de çok önemli katk?lar yapabilir. Türk sanayisi Ara?t?rma-Geli?tirme çal??malar?na da katk?da bulunabilece?i dü?üncesindeyim. Türkiye, projeye her aç?dan destek vermek ve tüm a?amalar?nda yer almak için ilgili bilim insanlar?ndan olu?an ulusal bir komite kurabilir. Böylece kurumlar aras?nda i? bölümü, verimlilik ve e?güdüm sa?lanabilir.” ifadelerini kulland?.