☰
✕

?lk Kara Delik Foto?raf?n?n Yan?t Veremedi?i 3 Önemli Soru

10 Nisan günü yay?mlanan ilk kara delik görseliyle uzay ara?t?rmalar?nda oldukça önemli bir kilometre ta?? daha geride b?rak?ld?

10 Nisan günü yay?mlanan ilk kara delik görseliyle uzay ara?t?rmalar?nda oldukça önemli bir kilometre ta?? daha geride b?rak?ld?.


Güne?'ten yakla??k 6,5 milyon kat daha büyük olan kara deli?in foto?raf?, bugüne kadar olu?turulmu? baz? teorileri do?rulasa da hala yan?tlayamad??? önemli sorular var.


10 Nisan 2019 günü Event Horizon Telescope (Olay Ufku Teleskobu) isimli çal??mayla uluslararas? bir radyo teleskop a??, tarihte ilk kez bir kara deli?i görüntüledi ve bu görüntü canl? yay?nla ayn? anda tüm dünyayla payla??ld?. Gök bilimcilerin bugüne kadar ortaya att??? kara delik teorileri için büyük önem ta??yan bu görsel, sa?lad??? birçok yararl? bilginin yan?nda baz? bilinmezleri de beraberinde getirdi.


Emory Üniversitesi'nden ara?t?rmac? Erin Bonning, Live Science'a verdi?i röportajda elde edilen görüntünün oldukça ?a??rt?c? oldu?unu ve kara deli?in garip bir ?ekilde bugüne kadar olu?turulmu? bilgisayar simülasyonlar?yla büyük oranda benzedi?ini belirtti. Ayr?ca Bonning, bu görselin yan?t veremedi?i baz? önemli sorular?n hâlâ uzay ara?t?rmalar? için büyük merak konusu oldu?unu da ekledi. Gelin kara delik foto?raf?n?n cevap veremedi?i 3 önemli soruya birlikte göz atal?m.


Kara delikler oldukça yüksek h?zda dönen süper s?cak jetleri nas?l üretir

Devasa galaksilerin merkezlerinde bulunan baz? kara delikler, ???k h?z?na yak?n bir h?zda dönen plazma ve gazdan olu?ur. Kara deliklerin olu?turdu?u jetler ise bilim tarihinin en büyük gizemlerinden biri. Merkezinde yer alan kara deli?i görüntüleme ?ans? buldu?umuz Messier 87 adl? galaksi, bugüne kadar yap?lan çal??malarda etkileyici jetleriyle oldukça dikkat çekiyordu.

Daha önceki çal??malarda temel olarak bu jetlerin nas?l olu?tu?una dair baz? fikirler ortaya at?lm?? olsa da bilim insanlar? ayr?nt?lar üzerinde hem fikir olamam??lard?. 10 Nisan'da yay?mlanan foto?raf da ne yaz?k ki bu jetler hakk?nda yararl? bilgiler sa?lamad?. Dolay?s?yla kara deliklerin olu?turdu?u jetler, bir süre daha gizemini korumaya devam edecek gibi görünüyor.

Genel görelilik ve kuantum mekani?i birbiriyle uyumlu mu?
Fizikçilerin uzun y?llar boyunca üzerine çal??t??? iki farkl? alan olan kuantum mekani?i ve genel görelilik, temelde birbiriyle ters dü?üyor. Yer çekimi gibi büyük kavramlarla ilgilenen genel görelilik ve daha küçük kavramlarla ilgilenen kuantum mekani?i aras?nda büyük farklar bulunuyor.

Yeni ara?t?rmalar?n sonuçlar?yla bu iki alan aras?ndaki ili?kiyi ortaya koymaya çal??an ara?t?rmac?lar, ne yaz?k ki 'Powehi' ad? verilen kara deli?in görüntülenmesiyle de istedikleri sonuçlara ula?amad?lar. Elde edilen görüntü bir süre sonra güncellense bile bu iki alan aras?ndaki ili?kiyi aç?klayabilecek etkileri bulman?n neredeyse imkâns?z oldu?unu dü?ünenler de var.

Stephen Hawking'in teorileri Einstein'?n teorisi kadar do?ru muydu?
Dünyan?n en önemli fizikçilerinden biri olan Stephen Hawking'in genç ya?ta ortaya att??? 'Hawking Radyasyonu' teorisi, bu alandaki çal??malar için oldukça kritik öneme sahip. Hawking'in 1975 y?l?nda yay?mlanan makalede belirtti?i üzere kara delikler asl?nda 'kara' de?ildi ve radyasyon yay?yordu.

Teori, kara deli?in büyümesi durdu?unda enerji kayb?ndan çok daha yava? bir ?ekilde küçülmeye ba?layaca??n? söylüyordu. Fakat Powehi'nin kaydedilen görüntüsü ne yaz?k ki bu teorinin do?rulu?u hakk?nda da net bilgiler vermedi.

Her ne kadar beraberinde birçok soruyu getirse de tarihin ilk kara delik foto?raf?, bilim dünyas? için oldukça önemli. Powehi'nin cevaplayamad??? 3 soruyu sizlerle payla?t???m?z yaz?m?z?n sonuna geldik. Yukar?daki haberimizden tarihin ilk kara delik foto?raf?n?n do?rulad??? 3 ?eye göz atabilirsiniz.

Emory Üniversitesi kara delik