?mam Mâtürîdî’de Kad?n Alg?s?

SAÜ ?lahiyat Fakültesi Geleneksel Çar?amba Konferanslar? kapsam?nda SAÜ ?lahiyat Fakültesi ö?retim üyelerinden Doç

SAÜ ?lahiyat Fakültesi Geleneksel Çar?amba Konferanslar? kapsam?nda SAÜ ?lahiyat Fakültesi ö?retim üyelerinden Doç. Dr. Hülya Terzio?lu “?mam Mâtürîdî’de Kad?n Alg?s?” ba?l?kl? bir konferans verdi.

Konu?mas?nda, kad?n?n bir problem olarak alg?lanmas?n?n iki yüz y?ll?k geçmi?e sahip bir sorunun izdü?ümü oldu?unu belirten Doç. Dr. Hülya Terzio?lu, daha sonra ana hatlar?yla problemin tarihsel arka plan?n? anlatt?. Bu çerçevede feminist hareketlerin nas?l ortaya ç?k?p temelde felsefe ile dinlerin kad?n alg?s?na kar?? ç?kt???na de?inen Doç. Terzio?lu, buna kar??n Osmanl?’n?n son döneminde konuyla ilgili bir duyarl?l???n olu?tu?unu ve Ferid Vecdi, Mustafa Sabri, Musa Carullah ve Muhammed ?kbal gibi ?slâm dü?ünürlerinin kad?nla ilgili sorunlar? tart??an eserler kaleme ald???n? söyledi.

Konuyla ilgili zikretti?i tarihsel arka plan?n akabinde Doç. Terzio?lu, bin y?l önce ya?am?? ve dönemindeki birçok probleme ak?l, hikmet ve maslahat merkezli çözümler sunmu? olan ?mâm Mâtürîdî’nin kad?nla ilgili görü?lerinde ve söylediklerinde bugünün sorununa dair de bir tak?m çözümlerin tespit edilebilece?ini ifade etti. Mâtürîdî’nin kad?nla ilgili görü?lerini “Varolu?sal Aç?dan Kad?n”, “Psikolojik ve Sosyolojik Aç?da Kad?n” ve “ Hukukî Aç?dan Kad?n” olmak üzere üç ana ba?l?kta aç?klayaca??n? belirten Terzio?lu, varolu?sal aç?dan kad?nla ilgili olarak Mâtürîdî’nin görü?lerinde en dikkat çekici olan hususu ?öyle aç?klad?:

“Mâtürîdî, insano?lunun yarat?l?? hikayesini anlat?rken kendisinden önceki dönem âlimlerinden farkl? olarak Âdem’in e?inin onun kaburga kemi?inden yarat?lmas? bahsine girmemi?tir. Bu konuda onun en önemli aç?klamas? “nefs-i vâhide” kavram? hususunda olup o, nefs-i vâhideyi kad?n ile erke?in aras?ndaki yak?nl???n kayna?? olarak aç?klamaktad?r. Ona göre, bu kurbiyet de kad?n ile erkek aras?nda tesis edilen huzur ve sekinetin temelini olu?turmaktad?r. Erke?in kad?na kavvâm olu?u konusunda da Mâtürîdî’nin yapt??? aç?klamalar bütüncül olarak okundu?unda onun bu kavvâml??? erke?in kad?na bir derece üstünlü?ü de?il dünyevî i?lerde bir çe?it görev ve sorumluluk tan?mlamas? olarak gördü?ü anla??lmaktad?r.”

“Psikolojik ve Sosyolojik Aç?dan Kad?n” ba?l??? alt?nda kad?n?n manevî yönü, anneli?i, Hz. Peygamber’in e?leri ve kad?nlar?n peygamberlik durumu gibi konular? ele alan Terzio?lu, bu çerçevede Mâtürîdî’nin Hz. Meryem, Hz. Yusuf’a duygular?n? aç?k eden kad?n ve Sebe melikesi Belkis’a dair yapt??? aç?klamalar?nda, kad?n?n çal??ma ve sosyal hayattaki konumuna dair önemli ilkelerin bulundu?unu söyledi. “Hukuki Aç?dan Kad?n” ba?l??? alt?nda da Doç. Terzio?lu, nikah, tesettür ve cariyelik gibi konulara de?indi.

Son olarak Doç. Terzio?lu, Kur’an’da kad?n?n ve erke?in s?rf cinsiyetlerinden ötürü övülüp yerilmedi?ini aksine övgü ve yerginin temel sebebinin ki?ilerin amel ve davran??lar? oldu?unu, ki?inin iradesi d???nda meydana gelen cinsiyetinden ötürü üstünlük sahibi olmas? ve a?a??lanmas?n?n Kur’an’?n ortaya koydu?u dü?ünceye ayk?r? oldu?unu belirterek konu?mas?n? bitirdi.

Konu?man?n ard?ndan SAÜ ?lahiyat Fakültesi Dekan Yard?mc?s? Doç. Dr. Osman Güman taraf?ndan Doç. Dr. Hülya Terzio?lu’na hediye takdim edildi.