KMÜ’de Cov?d-19’un Psikolojik Etkileri Ara?t?r?ld?
Karamano?lu Mehmetbey Üniversitesinde (KMÜ) COVID-19 korkusunun psikolojik etkileri ile ilgili ara?t?rma yap?ld?.
Ülkemizin farkl? bölgelerinde ya?ayan 936 bireyin kat?l?m?yla gerçekle?tirilen ara?t?rmada COVID-19’un bireylerde yaratt??? korku ve psikolojik etkinin yan? s?ra bireylerin salg?na kar?? alm?? olduklar? önlemlerle ilgili detaylar yer ald?.
KMÜ Psikolojik Dan??ma ve Rehberlik Uygulama ve Ara?t?rma Merkezi bünyesinde gerçekle?tirilen ara?t?rma Dr. Ö?retim Üyesi Fuad Bakio?lu, Dr. Ö?retim Üyesi Hülya Ercan ve Ö?retim Görevlisi Ozan Korkmaz taraf?ndan yürütüldü. ?li?kisel tarama modelinde gerçekle?tirilen çal??mada 18-76 ya? aral???ndaki 645’i kad?n ve 291’i erkek kat?l?mc?lardan internet ortam? üzerinden veriler topland?.
“Kad?nlar erkeklerden, riskli gruplar ise di?er bireylerden daha fazla kayg? ya??yor”
Ara?t?rma sonucunda kad?nlar?n COVID-19 korkusunun erkeklerin korkusuna oranla anlaml? bir ?ekilde yüksek oldu?u gözlemlenirken yine kronik sa?l?k sorunu olan bireylerin kronik sa?l?k sorunu olmayan bireylere oranla salg?n?n etkilerinden daha fazla korku duyduklar? belirlendi. Ara?t?rma bulgular? ayr?ca bireylerde COVID-19 korkusunun art???na ba?l? olarak stres, depresyon ve kayg? düzeylerinin de artt???n? ortaya koydu. Hastal??a yakalanma korkusu yüksek olan bireylerin daha stresli, depresyona daha yatk?n ve daha kayg?l? oldu?u tespit edildi.
“Kayg? düzeyi ya?a ve ya?anan yere göre de?i?miyor”
Ara?t?rmada bireylerin ya? aral?klar?na ba?l? olarak ise COVID-19 korkusunda bir farkl?l?k gözlemlenmedi. 18-76 ya? aral???ndaki tüm bireyler salg?na kar?? ayn? korku e?i?inde yer ald?lar. Yine ayn? ?ekilde virüse yakalanan yak?nlar? olanlar ile olmayanlar aras?ndaki korku oran? da ayn? düzeyde gerçekle?irken korku oran? büyük?ehirlerde, il merkezlerinde, ilçe merkezlerinde ya da köy ve beldelerde ya?ayanlar aras?nda da de?i?iklik göstermedi.
“Kad?nlar temizlik, erkekler sosyal medya ile zaman geçiriyor”
Ara?t?rmada COVID-19’un ülkemizde görülmesinin ard?ndan gerçekle?tirilen karantina uygulamalar? kapsam?nda bireylerin evde kald?klar? süre içinde yapt?klar? faaliyetler de de?erlendirildi. Kad?n bireylerin evde kald?klar? sürede en çok ev temizli?i yapt?klar? gözlemlenirken erkek bireylerin ise daha çok sosyal medyada vakit geçirdikleri belirlendi. Bunun yan? s?ra kad?n ve erkek bireylerin ortak olarak sosyal medya kullan?m?, spor, ki?isel bak?m, film izleme, müzik dinleme, kitap okuma, ibadet, online al??veri? gibi aktivitelerde bulunduklar? görüldü. Ara?t?rma boyunca elde edilen ve kad?nlar ile erkeklerin evlerinde kald?klar? süre içinde yapm?? oldu?u etkinliklerin baz? istatistiki bilgileri ise ?u ?ekilde:
Evde temizlik yapma
Kad?nlar?n %50’si 1-3 saat, %10’u 4 saatten fazla, %10’u 1 saat
Erkeklerin %50’si 1 saat, %30’u 1-3 saat
Sosyal medyada gezinmek
Kad?nlar?n %50’si 1-3 saat, %25’i 4 saatten fazla, %20’si 1 saat
Erkeklerin %50’si 1-3 saat, %35’i 4 saatten fazla, %15’i 1 saat
Film-Dizi izleme
Kad?nlar?n %50’si 1-3 saat, %20’si 1 saat, %15’i 4 saatten fazla
Erkeklerin %55’i 1-3 saat, %15’i 4 saatten fazla, %15’i 1 saat
Müzik dinleme
Kad?nlar?n %50’si 1 saat, %25’i 1-3 saat
Erkeklerin %55’i 1 saat, %25’i 1-3 saat
Arkada?larla görüntülü konu?ma
Kad?nlar?n %50’si 1 saat, %35’i 1-3 saat, %10’u 4 saatten fazla
Erkeklerin %50’si 1 saat, %30’u 1-3 saat, %7’si 4 saatten fazla
Aile ile vakit geçirme
Kad?nlar?n %50’si 4 saatten fazla, %30’u 1-3 saat
Erkeklerin %40’? 4 saatten fazla, %25’i 1-3 saat
?badet etmek
Kad?nlar?n %30’u 1 saat, %20’si 1-3 saat, %4’ü 4 saatten fazla
Erkeklerin %30’u 1 saat, %10’u 1-3 saat, %5’i 4 saatten fazla
Online al??veri?
Kad?nlar?n %30’u 1 saat, %55’i hiç yapm?yor
Erkeklerin %30’u 1 saat, %60’? hiç yapm?yor
Evde spor
Kad?nlar?n %50’si hiç yapm?yor, %30’u 1 saat, %20’si 1-3 saat
Erkeklerin %50’si hiç yapm?yor, %40’? 1 saat, %10’u 1-3 saat
Ki?isel Bak?m
Kad?nlar?n %60’? 1 saat, %20’si 1-3 saat, %10’u yapm?yor
Erkeklerin %60’? 1 saat, %20’si 1-3 saat, %5’i 4 saatten fazla
Hobiler
Kad?nlar?n %35’i 1 saat, %30’u hobileriyle ilgilenmiyor, %20’si 1-3 saat aras?
Erkeklerin %50’si 1 saat, %25’i 1-3 saat, %7’si 4 saatten fazla
COVID-19 ve Psikolojik Sa?l??? Korumaya Yönelik Öneriler
Ara?t?rma sonuçlar?n? payla?an Bakio?lu, Ercan ve Korkmaz, salg?n?n yaratt??? psikolojik etkilerden korunma yollar?n? da aç?klayarak ?unlar? söylediler: “Öncelikle insanlar ya?ad?klar? korkunun kendileri, aileleri, çevreleri ve di?er insanlar hakk?nda endi?elenmelerinden ve gelece?e yönelik belirsizlikten kaynakland???n? kabul ederek bunu bir dereceye kadar normal görmeye çal??mal?lar. Elbette halk?m?z mümkün oldu?unca evde kalmal? ve güvenilir, do?ru kaynaklardan bilgi edinmeliler. Bilgi edinirken de a??r?ya kaçmaktan sak?nmal?; haberleri ya da bilgi kaynaklar?n? sadece belirli zaman dilimlerinde takip etmeye özen göstermeliler. Ayr?ca koronavirüsten korunma yollar?n? ö?renerek tedbirleri dikkatle uygulamal?lar. Yine evde kalma sürecini bir f?rsat olarak görüp ba?ka zaman ilgilenemedikleri hobilerine yönelmeyi, ayr?ca ayn? evde kald?klar? aile bireyleri ile ortak aktiviteler yapmay? denemeliler. Varsa balkonda, yoksa pencerelerini açarak nefes egzersizi ve fiziksel sa?l?klar?na uygun ba?ka egzersizleri yapmaya önem vermeli; düzenli ve yeterince uyumaya çal??mal?, yeterli ve dengeli beslenmeliler.”