Koronavirüs Bizi Daha ?nsani Bir Ya?ama Zorluyor
Sakarya Üniversitesinde her ak?am devam eden canl? yay?nda konu?an sosyolog Prof. Dr. Tayfun Amman, koronavirüs sonras? toplumda topyekûn bir dönü?üm olmasa da daha insani bir ya?am kurma hassasiyeti geli?ece?ini söyledi.
Sakarya Üniversitesinde her ak?am devam eden canl? yay?nda konu?an sosyolog Prof. Dr. Tayfun Amman, koronavirüs sonras? toplumda topyekûn bir dönü?üm olmasa da daha insani bir ya?am kurma hassasiyeti geli?ece?ini söyledi.
SAÜ ?leti?im Koordinatörlü?ü taraf?ndan haz?rlanan “Prof. Dr. Hatem Akbulut ile Sa?l?k ve Teknoloji Söyle?ileri” konulu online canl? yay?n?na kat?lan SAÜ ö?retim üyesi sosyolog Prof. Dr. Amman, koronavirüs salg?n?n?n sosyolojik etkilerini de?erlendirdi.
“Dünyan?n tozunu att?ran bir dü?manla kar?? kar??yay?z” diyen Tayfun Amman, bu salg?nda do?an?n kendisine zarar veren insanla mücadelesine tan?k olundu?unu söyledi. ?nsanlar?n yapt?klar?n?n do?ay? etkiledi?ini belirten Amman, “Koronavirüs adeta bir biyolojik silah gibi, binalar?m?z?, evlerimizi de?il direk insan? hedef al?yor. Haberlerden de takip etti?imiz gibi do?a aç?s?ndan bir tak?m rahatlat?c? etkisi de ortaya ç?k?yor. Yeryüzünde bizim de parças? oldu?umuz do?al dünya, bir biçimde ekolojik bir dengeyi sürdürüyor. Fakat do?an?n düzeni sadece insan?n yapt?klar?yla bozuluyor, buzullar eriyor, ozon tabakas? deliniyor, denizler kirleniyor, canl? türleri yok oluyor” dedi.
“Koronavirüs küreselle?meye kar??”
Tarih boyunca salg?nlar ya?and???n?, ancak bu salg?n?n farkl? bir taraf?n?n oldu?unu ifade eden Amman, “Bu salg?n adeta küreselle?me kar??t? bir güç olarak kar??m?za ç?k?yor. Dünyan?n küreselle?meye en fazla kat?lan k?s?mlar?n? vuruyor. Metropolleri, insan ili?kilerinin en yo?un oldu?u yerleri vuruyor. Bu olaydan ne kadar ders ç?karaca??z bilemiyorum. ?u anda bir travma ya??yoruz ve bu travmay? farkl? boyutlarda ya??yoruz. Biz ?u anda sivrisinekleri öldürmekle me?gulüz ancak s?ra batakl?klar? kurutmaya gelecek. ?nsanl?k topyekûn bir biçimde kendini sorgulay?p köklü bir de?i?ime gidebilir mi bundan ?üpheliyim” diye konu?tu.
“E?er zarar fazlaysa kültürümüz yüzünden”
Koronavirüsün Türkiye’ye dünyadaki di?er ülkelere oranla geç gelmesinin bir ?ans oldu?una i?aret eden Amman, ancak Türk toplumunun al?nan önlemlere farkl? düzeylerde uydu?unu söyledi. Amman, sözlerini ?öyle sürdürdü:
“Virüs bize Çin’den 3 ay sonra, Avrupa’dan 1 ay sonra geldi, bu aç?dan ?ansl?y?z. Di?er yandan sa?l?k çal??anlar?m?z çok çal??kanlar ve özveriyle çal???yorlar. Devletimiz görebildi?im kadar?yla çok ba?ar?l? bir performans gösterdi. E?er bunu daha dü?ük bir zararla atlat?yorsak devletimiz sayesinde, zarar daha fazlaysa kültürümüz yüzünden. Çünkü bizim kültürümüzde kendilerinin ve ba?kalar?n?n hayat?n? hiçe saymak var. Bir yandan Akdeniz insan? olarak s?cak kanl?y?z, ancak di?er yandan ‘bize bir ?ey olmaz abi’ dü?üncesindeyiz.
Hassasiyet gösteren yurtta?lar?m?z?n hepsi insani görevlerini yerine getiriyorlar. Ancak toplumun belli kesimlerine gittikçe duyars?zl???n artt???n? görüyoruz. ‘Korona bizden korksun’ gibi yakla??mlar var. En zor i? asl?nda bir kültüre kar?? mücadele etmektir, adeta suyu yoku? yukar? ak?tmak gibidir. Sosyoloji kendisini sorgulayabilen ve ele?tirebilen toplumlar?n bilimidir. Dolay?s?yla bu uyar?lar?n dikkate al?nmas? ve önlemlere kesinlikle uyulmas? noktas?nda bilinç düzeyini yükseltmek gibi bir sorumlulu?umuz var.”
“Yaralar? h?zl?ca sarmay? ö?renmeliyiz”
Türk toplumunun kendisine has özellikleri oldu?unu belirten Amman, toplumun kriz dönemlerinde çok çabuk bir araya gelebildi?ini, ancak kriz sonras? yaralar? sarma noktas?nda ayn? duyarl?l???n gösterilmedi?ini söyledi. Amman, “Bat? toplumlar?ndaki toplumsal sözle?me teorileri bize uymuyor. Bat? dünyas?n?n krizle ba? etme konusunda bizden ö?renece?i ?eyler var. Bizim ise Avrupa’dan yaralar? h?zl? bir ?ekilde sarma konusunda ö?renece?imiz ?eyler var. Bütün dünya birbirine bir ?eyler ö?retecek bu konuda. Ancak batakl??? kurutma konusu çok daha yüksek bir bilinçle hareket etmeyi gerektiriyor. Onuruna çok dü?kün bir toplumuz. Bu da bilmediklerimizi bile sorup ö?renmemize engel olabiliyor. Dolay?s?yla övünme ihtiyac?m?z yüksek oluyor. Kendimizi sorgulama, ele?tirme, zaaflar?m?z? ve zay?fl?klar?m?z? görme ve giderme noktas?nda s?k?nt?lar?m?z var. Ö?renmeyi sevdiren ve dü?ünmeyi ö?reten bir e?itim sistemini geli?tirmemiz ?art” diye konu?tu.
“?nsan?n toprakla bütünle?mesi artmal?”
Koronavirüs salg?n?n?n insan?n do?a ile olan ili?kisini sorgulamas?na neden oldu?unu kaydeden Amman, salg?ndan sonra insan?n toprakla bütünle?mesini art?rma yönünde çabalamak gerekti?ini vurgulad?. Amman, sözlerine ?öyle devam etti:
“Öyle beton y???nlar? yapm???z ki insanlar evlerde bunal?yor. ?stanbul’da örne?in d??ar?da, parklarda insanlar üst üste. Mesaiye gidi? geli? saatlerinde b?rak?n sosyal mesafeyi, ki?isel mesafe bile korunam?yor. Dolay?s?yla ba?ta kent politikalar?m?z olmak üzere insan?m?z? nas?l daha insanca ya?atabiliriz üzerinde çal??malar?n ba?lamas? gerekiyor. Bu da bir biçimde mega kentlerin yükünün nas?l azalt?laca?? yönünde bir yönelime girmemizi gerektiriyor. Bundan sonra ekonomiyi nas?l toparlayaca??z, zararlar? nas?l telafi edece?iz, kaynaklar? nas?l do?ru kullanaca??z, bunlar?n çal???lmas? gerekiyor. Topyekûn bir dönü?üm beklemiyorum, ancak tüm toplumlarda bir biçimde daha insani bir ya?am kurma yönünde hassasiyetler geli?ecek. Yatay ?ehirler, ye?il alanlar?n art?r?lmas? ve kent politikalar? konusunda bir dizi geli?meler ya?anacakt?r.”