Sakarya'n?n Türkiye'ye Etkileri Olumlu Yönde
Sakarya Ekonomik ve Sosyal Ara?t?rmalar Merkezi (SESAM) çal??malar? kapsam?nda tamamlanan “Sakarya’n?n Sosyo-Ekonomik Analizi” isimli çal??man?n dördüncüsünde, Sakarya’n?n demografik verilerinin Türkiye verilerini olumlu yönde etkiledi?i ortaya konuldu.
2017-2018 verilerini içeren ara?t?rmada TÜ?K’ten ve ilgili kurumlardan al?nan veriler çerçevesinde Sakarya’n?n demografik göstergeler aç?s?ndan sosyo-ekonomik analizi yap?larak Türkiye içindeki yeri belirlendi.
SESAM Müdürü ve çal??man?n yürütücüsü Prof. Dr. M. Ça?lar Özdemir, yap?lan ara?t?rmada yüksek lisans ö?rencilerinin özveri ile çal??t?klar?n? ve ortaya ç?kan sonuçlara göre Sakarya’n?n geli?mi?lik düzeyi bak?m?ndan üst seviyelerde oldu?unu belirtti. M. Ça?lar Özdemir, “Sakarya’n?n Sosyo-Ekonomik Analizi IV” çal??mas?nda Sakarya’n?n sosyo-ekonomik durumu demografik göstergeler alan?nda 7 alt parametre çerçevesinde incelemi?tir. Sakarya’n?n sosyo-ekonomik geli?mi?li?inde yedi parametrenin dördünde pozitif etki gözlemlenirken birinde negatif etki tespit edilmi?tir. Ya?a özel do?urganl?k parametresinde baz? ya? gruplar? pozitif, baz? ya? gruplar? ise negatif etki olu?turmu?tur. ?ehirle?me oran? parametresinde Sakarya’n?n ?ehirle?me oran? tespit edilemedi?i için Türkiye ile kar??la?t?rma yap?lamam??t?r. Bu sebeple pozitif veya negatif bir etki olup olmad??? tespit edilememi?tir” ifadelerini kulland?.
Nüfus yo?unlu?unda art?? var
Demografik göstergeler üzerine ara?t?rma yapan yüksek lisans ö?rencisi ?eyma Acar, “Yap?lan çal??ma sonucunda Sakarya’da nüfus yo?unlu?u, 2017’de km² ba??na 205 ki?i, 2018’de km² ba??na 210 ki?i olup bir önceki y?la göre 5 ki?ilik art?? oldu?u görülmü?tür. Türkiye’de ise nüfus yo?unlu?u 2017’de km² ba??na 102 ki?i iken bu oran 3 ki?ilik art??la 2018’de 105 ki?iye ula?m??t?r. Sakarya’n?n nüfus yo?unlu?unun 2017 ve 2018’de Türkiye ortalamas?n?n üstünde oldu?u saptanm??t?r. Sakarya’n?n bir önceki y?la göre nüfus yo?unlu?undaki art??? sosyo-ekonomik geli?mi?li?ine pozitif yönde etki etmektedir” ?eklinde konu?tu.
Do?urganl?k oran? dü?üyor, ölüm oran? azal?yor
Ya?a özel do?urganl?k oranlar? verilerinin de yer ald??? ara?t?rmada, ya?a özel do?urganl?k oran?nda dü?ü? görülürken, bebek ölümlerinde, önceki y?llara oranla azalma görülüyor. Acar, konu ile ilgili, “Türkiye’de 2017’den 2018’e tüm ya? gruplar?nda ya?a özel do?urganl?k oran?n?n dü?tü?ü görülmü?tür. Sakarya’da bu oran?n 30-34, 35-39, 40-44, 45-49 ya? gruplar?nda artt??? görülmektedir. Sakarya’da 15-19, 20-24, 25-29 ya? gruplar?nda dü?ü? olmas? sonuca negatif yönde etki ederken art?? olan ya? gruplar? sonuca pozitif etki etmektedir. Sakarya 2017 ve 2018’de 15-19, 20-24, 40-44 ya? gruplar?nda ya?a özel do?urganl?k oranlar? Türkiye ortalamas?n?n alt?nda kalm??t?r, 25-29, 30-34, 35-39, 45-49 ya? gruplar?nda ise Türkiye ortalamas?n?n üzerindedir. Türkiye ortalamas?nda da Sakarya’da da en yüksek do?urganl?k oranlar?n?n orta ya? gruplar?na ait oldu?u sonucuna var?lm??t?r. Bebek do?um h?z?na bakt???m?zda ise hem Türkiye’de hem de Sakarya’da azald???n? görüyoruz. Bu durum ilin sosyo-ekonomik geli?mi?li?ine negatif bir etki etmektedir. Bebek ölüm h?z?nda ise Sakarya baz?nda bir dü?ü? görülmektedir. Türkiye’de bebek ölüm h?z? 2017’de binde 9,4 iken 2018’de binde 9,3 olup binde 1,06 azalm??t?r. Sakarya’da 2017’de binde 9,5 iken 2018’de 7,6 olup binde 20’lik bir azal?? göstermi?tir. Bebek ölüm h?z? oran?nda Sakarya Türkiye ortalamas?n?n alt?ndad?r. Bebek do?um h?z?n?n dü?ük olmas? negatif bir etki meydana getirirken do?an bebeklerin ya?ama ihtimalinin yüksek olmas? ilin sosyo-ekonomik geli?mi?li?ine pozitif yans?maktad?r” dedi.
Evlenme oran?, Türkiye ortalamas?n?n üzerinde
Evlenme oranlar? konusunda da veriler elde ettiklerini belirten Acar, “Türkiye’de evlenme oranlar? 2017’de binde 7,09 iken 2018’de binde 6,8 olup binde 4,06 oran?nda bir azal?? görülmektedir. Sakarya’da ise 2017’de binde 7,22 iken 2018’de binde 6,82 olup binde 5,54 oran?nda bir azalma meydana gelmi?tir. Sakarya evlenme oranlar?nda Türkiye ortalamas?n?n üzerindedir” ?eklinde aç?klama yapt?.
Bo?anma oranlar?nda bir dü?ü? gözlendi?ini söyleyen Acar, “Türkiye’de bo?anma h?z? 2017’de binde 1,6 iken 2018’de 1,75 olup binde 9,37 oran?nda bir art?? meydana gelmi?tir. Sakarya’da ise 2017’de binde 1,56 iken 2018’de binde 1,52 olup binde 2,56 oran?nda bir azalma görülmü?tür. Sakarya bo?anma oranlar?nda Türkiye ortalamas?n?n alt?nda olmu?tur. Hem Türkiye’de hem de Sakarya’da evlenme oranlar?nda bir azal?? meydana gelmi?tir, bo?anma oranlar?nda ise Sakarya ilinde bir azalma görülürken Türkiye ortalamas?nda bir art?? meydana gelmi?tir. Evlenme oranlar?nda bir azal?? olmas? Sakarya’n?n sosyo-ekonomik göstergelerini negatif etkilese de bo?anma oranlar?nda ya?anan azalma sosyo-ekonomik göstergede pozitif etki yaratm??t?r” dedi.
Göç h?z? negatif etkiliyor
Net göç h?z? verilerine göre 2017’ye göre binde 2,65 oran?nda bir dü?ü? oldu?unu belirten Acar, bu durumun demografik gösterge parametreleri içerisinde, sosyo-ekonomik geli?mi?li?i negatif etkileyen tek unsur olarak görüldü?ünü belirtti.
Önemli not
SESAM yetkilileri, COV?D-19’a kar?? resmi olarak al?nan tüm tedbir kararlar?na ve önerilere uygun bir ?ekilde çal??malar?n? sürdürmeye devam ettiklerini ve bu kapsamda tüm bireylerin bu tedbir ve önerilere kar?? duyarl? olaca??n? bildiklerini vurgulad?.