Sakarya’da Ahilik Kültürü Ara?t?r?ld?
Sakarya Üniversitesi SESAM çal??malar? kapsam?nda Ahilik kültürü ara?t?r?ld?
Sakarya Üniversitesi SESAM çal??malar? kapsam?nda Ahilik kültürü ara?t?r?ld?. Sakarya Ekonomik ve Sosyal Ara?t?rmalar Merkezi (SESAM) çal??malar? kapsam?nda Doç. Dr. M. Ça?lar Özdemir’in dan??manl???n? yapt???, Ahsen Meryem Salt’?n yürüttü?ü “Gelenekten Moderniteye Sakarya’da Esnaf Kültürünün De?i?imi” adl? ara?t?rmada, Sakarya’da geleneksel Ahilik kültürü ile günümüz esnaf? aras?ndaki ili?ki incelendi.
Ahilik temellerinin Ahi Evran’la ba?lay?p Anadolu Selçuklular’da kökle?en ve esnaf kültürünün belkemi?i olarak nitelendirilebilece?ini belirten SESAM Müdürü Doç. Dr. M. Ça?lar Özdemir, temelinin “olgunluk” anlam?na gelen fütüvvet gelene?ine dayand???n? söyledi. Doç. Dr. Özdemir, “Ahilik anlay???, esas olarak esnaflar?n daha çok kazanç sa?lamalar?ndan ziyade, payla??mc? ve adaletli bir ticari ahlaka sahip olmalar?n? sa?lamaya yönelik kurallar koymu?tur. Bu anlay?? çerçevesinde hareket eden Ahilik sistemi zamanla, üyelerinin toplumda sayg?n bir statüye ula?arak, yeri geldi?inde devlet yönetiminde dahi söz sahibi olabilecek güçte olmalar?na vesile olmu?tur” ifadelerini kulland?.
Çal??mada, Ahilik sistemindeki kurallar?n bugüne nas?l yans?d??? ve bugün ile geleneksel anlay?? aras?nda fark olup olmad???n?n irdelendi?ini söyleyen Doç. Dr. Özdemir, “Bu çal??ma ile asl?nda toplumun kurallar?nda bir de?i?im olup olmad??? tespitini de esnaflar?m?z üzerinden ara?t?rm?? olduk. Bu ara?t?rmada ‘de?i?imler kötü yanl?d?r’ ?eklinde bir iddia yoktur. Geleneksel kurallardan ne kadar uzakla??ld???n?, ba?lant?l? olarak asl?nda toplumun da kurallar?n?n de?i?tirdi?ini göstermeyi amaçlad?k ve durum tespitinde bulunduk” dedi.
Mesleki, toplumsal ve bireysel ya?am incelendi
Sakarya’da Ahilik kültürünün ortaya koyan ara?t?rmay? yürüten yüksek lisans ö?renci Ahsen Meryem Salt, ara?t?rman?n iki ana unsuru oldu?unu belirterek, “Geleneksel dönem ve modern dönem esnaflar?n?n mesleki hayatlar? ile toplumsal ve bireysel hayatlar? aras?nda belirgin farklar olup olmad??? tespit etmek için 150 esnaf?m?zla çal??t?k. 1 ile 5 puan aral?klar?nda likert tipi aral?kl? yürütülen nicel yönlü ilk düzey ara?t?rmada ‘1’ fark?n en fazla oldu?u, ‘5’ fark?n en az oldu?u anlam?na gelmektedir. Ara?t?rman?n geneline bak?ld???nda, Esnaflar?n Mesleki Hayatlar?na yönelik bulgular ile Toplumsal ve Bireysel Hayatlar?na yönelik bulgular?n puan ortalamas? 3,43’dür. Bu skor, geleneksel yap?dan yakla??k 1,57 puan, yani yüzde 31,4’lik bir farkl?la?ma oldu?unu ifade etmektedir. Elde edilen sonuç, ara?t?rmada belirtilen özellikli nedenlerinin yan?nda günümüz konjonktüründe bask?n olan kapitalizm, küreselle?me, modernle?me gibi yap?lar?n ticari ve günlük hayata etkilerinden de kaynaklanmaktad?r” dedi.
Ticari kayg?lar ön planda
Ara?t?rman?n sonucunda var?lan noktada Ahilik kurallar?na uyma derecelerinde yüksek düzey farkl?l?k olu?mamas?n?n d??sal etkilerden kaynakland??? ve içsel motivasyonla ilgili problemler oldu?unu söyleyen Salt, “Esnaflar?n ifadeleri ile alg?lanan davran?? kal?plar? aras?nda görünür farklar kaydedilmi?tir. Elde edilen bulgular? mülakatlarla yeniden test etti?imizde bu durum aç?k bir ?ekilde görülmektedir. Ahili?in ba?lang?ç noktas? olarak kabul edilen insani de?erler, esnaflar?n ahilik kurallar?na uymada motive kayna?? iken, günümüzde bu motivasyon kayna?? her ko?ulda gelir elde etmeye odaklanm?? ticari kayg?lara dönü?mü?tür” ?eklinde konu?tu.
Çal??man?n ayr?nt?lar?na SESAM resmi sitesi “www.sesam.sakarya.edu.tr” adresinden ula??labilir.