Çin A??s? Güvenle Kullan?labilir
H?zla süren yerli a?? çal??malar?ndan baz?lar?n?n yak?n bir zamanda deneme a?amas?na gelece?ini belirten Sakarya Üniversitesi T?p Fakültesi Dekan? Prof. Dr. O?uz Karabay, Türkiye’nin Çin’den ald??? inaktif özellikli koronavirüs a??s?n?n ise güvenle kullan?labilece?ini söyledi.
17 Aralık 2020 - 11:50
Covid-19 salg?n? tüm dünyada etkisini art?r?rken, a?? çal??malar? ise dünyada oldu?u gibi Türkiye’de de sürdürülüyor. A?? çal??malar?yla ilgili de?erlendirmelerde bulunan Sakarya Üniversitesi T?p Fakültesi Dekan? Prof. Dr. O?uz Karabay, TÜB?TAK taraf?ndan bu konuda projelendirilen birçok ara?t?rman?n halen devam etti?ini ifade etti. Erciyes Üniversitesi’ne ait bir a?? projesinin faz 1 deneylerinin yap?ld???n? aktaran Dekan Prof. Dr. O?uz Karabay, “Bu a?? çok yak?n bir tarihte aday olan insanlara uygulanmaya ba?lanacakt?r. Bu ara?t?rman?n izinlerinin al?nma a?amas?nda oldu?unu biliyorum. Bu a?amay? da geçirdikten sonra büyük miktarda denek say?lar?na uygulanacak olan faz3 deneylerini bekliyoruz” dedi.
“?naktif a??lar y?llard?r güvenle kullan?l?yor”
Türkiye’nin Çin’den ald??? koronavirüs a??s?n?n uygulanmas? için geri say?m ba?larken, kamuoyunda da “Alman a??s? m?, Çin a??s? m??” tart??malar? sürüyor. Çin’in Sinovac firmas?n?n üretti?i a??n?n inaktif tam virüs a??s? oldu?unu ve bu tekni?in uzun y?llard?r uyguland???n? söyleyen Prof. Dr. Karabay, Pfizer Inc. ve BioNTech SR. ortakl???nda üretilen a??da kullan?lan haberci RNA yönteminin ise daha çok kanser a??lar? için üzerinde çal???lan bir yöntem oldu?unu ve bir enfeksiyon hastal???n? önlemek ad?na ilk defa kullan?laca??n? aktard?. Dekan Karabay, “Çin a??s?nda kullan?lan teknik y?llardan beri uygulan?yor. Örne?in Hepatit A a??s? bu teknikle haz?rlanmaktad?r ve y?llard?r güvenli bir ?ekilde bu a??y? kullanmaktay?z. Dolay?s?yla inaktif bir a?? yapt?r?lmas?nda bir sak?nca görmüyorum. BioNTech a??s?n?n da ilk deneylerinde oldukça ba?ar?l? sonuçlar gözüküyor. Bununla beraber y?llar içinde antikor düzeyini ne kadar koruyabildi?ini gösterecek klinik çal??malara ihtiyac?m?z var. Her iki a?? aras?ndaki en önemli fark, Çin a??s?nda saklama ko?ullar? çok daha kolay iken BioNTech a??s?n?n ise eksi 70 dereceyi bulan saklanma mecburiyeti kullan?m?n? zorla?t?r?yor” ifadelerini kulland?.
Prof. Dr. Karabay, Kayseri’de faz çal??malar?na ba?lanan yerli a??da ise Çin a??s?na benzer ?ekilde inaktif virüs a??s? tekni?i kullan?ld???n? belirterek, bunun ise oldukça iyi bilinen bir teknik oldu?una i?aret etti.
“Bakanl?k onayl? her a?? güvenilir olacakt?r”
Türkiye ?artlar?na en uygun a??ya Sa?l?k Bakanl???’n?n karar verece?ini belirten Karabay, Bakanl?kça ruhsatland?r?lm?? her a??n?n güvenilir olaca??na i?aret etti. Karabay, “A??larda etkinlik, güvenilirlik, saklama ve uygulama ko?ullar? gibi birçok dinamik göz önüne al?n?yor. Bütün bu faktörleri birle?tirerek en do?ru karar? verecek olan Sa?l?k Bakanl???d?r. Ancak ?unu söylemek isterim ki, Çin a??s?, Alman a??s?, Amerikan a??s? gibi ayr?mlar yapmadan, Bakanl???n uygun buldu?u, uygulanmas?na izin verdi?i a??n?n uygulanmas?nda fayda oldu?unu dü?ünüyorum” ?eklinde konu?tu.
“Toplum ba????kl??? yüzde 70’e ula??rsa bula?ma durur”
A??lar?n toplum ba????kl???n? art?rmakta çok önemli oldu?unu ifade eden Karabay, “E?er bir toplumda ba????k insanlar?n say?s? artar ise enfeksiyonun bula?ma zinciri k?r?l?r ve toplumdaki enfeksiyon yayg?nl??? azal?r. Bu nedenle toplumdaki ba????k insanlar?n say?s?n?n artmas? hastal???n azalmas? ad?na son derece de?erlidir ve önemlidir. E?er bir toplumun yüzde 70’inin etkene kar?? antikorlar? olur ise o toplumda hastal???n s?kl??? dramatik bir ?ekilde de?i?mekte ve hastal???n yay?lmas? durmaktad?r” diye konu?tu.
“En önemli çözüm a??lamad?r”
A?? yapt?rma karar? konusunda herkesin özgür olaca??n? dile getiren Karabay, “Herkes kendi bedenine a?? yapt?r?p yapt?rmama karar?n? kendisi verecek. Bu a??lar?n hepsi dünyadaki en h?zl? haz?rlanan a??lar. Bu a??lar?n haz?rlanmas? s?ras?nda pandemi nedeniyle birçok basamakta h?zland?r?lma zorunlulu?u oldu. Ancak hastal???n getirdi?i risk göz önüne al?nd???nda hastal??? durdurmada en önemli çözümlerden biri a??lamad?r” dedi.
“?naktif a??lar y?llard?r güvenle kullan?l?yor”
Türkiye’nin Çin’den ald??? koronavirüs a??s?n?n uygulanmas? için geri say?m ba?larken, kamuoyunda da “Alman a??s? m?, Çin a??s? m??” tart??malar? sürüyor. Çin’in Sinovac firmas?n?n üretti?i a??n?n inaktif tam virüs a??s? oldu?unu ve bu tekni?in uzun y?llard?r uyguland???n? söyleyen Prof. Dr. Karabay, Pfizer Inc. ve BioNTech SR. ortakl???nda üretilen a??da kullan?lan haberci RNA yönteminin ise daha çok kanser a??lar? için üzerinde çal???lan bir yöntem oldu?unu ve bir enfeksiyon hastal???n? önlemek ad?na ilk defa kullan?laca??n? aktard?. Dekan Karabay, “Çin a??s?nda kullan?lan teknik y?llardan beri uygulan?yor. Örne?in Hepatit A a??s? bu teknikle haz?rlanmaktad?r ve y?llard?r güvenli bir ?ekilde bu a??y? kullanmaktay?z. Dolay?s?yla inaktif bir a?? yapt?r?lmas?nda bir sak?nca görmüyorum. BioNTech a??s?n?n da ilk deneylerinde oldukça ba?ar?l? sonuçlar gözüküyor. Bununla beraber y?llar içinde antikor düzeyini ne kadar koruyabildi?ini gösterecek klinik çal??malara ihtiyac?m?z var. Her iki a?? aras?ndaki en önemli fark, Çin a??s?nda saklama ko?ullar? çok daha kolay iken BioNTech a??s?n?n ise eksi 70 dereceyi bulan saklanma mecburiyeti kullan?m?n? zorla?t?r?yor” ifadelerini kulland?.
Prof. Dr. Karabay, Kayseri’de faz çal??malar?na ba?lanan yerli a??da ise Çin a??s?na benzer ?ekilde inaktif virüs a??s? tekni?i kullan?ld???n? belirterek, bunun ise oldukça iyi bilinen bir teknik oldu?una i?aret etti.
“Bakanl?k onayl? her a?? güvenilir olacakt?r”
Türkiye ?artlar?na en uygun a??ya Sa?l?k Bakanl???’n?n karar verece?ini belirten Karabay, Bakanl?kça ruhsatland?r?lm?? her a??n?n güvenilir olaca??na i?aret etti. Karabay, “A??larda etkinlik, güvenilirlik, saklama ve uygulama ko?ullar? gibi birçok dinamik göz önüne al?n?yor. Bütün bu faktörleri birle?tirerek en do?ru karar? verecek olan Sa?l?k Bakanl???d?r. Ancak ?unu söylemek isterim ki, Çin a??s?, Alman a??s?, Amerikan a??s? gibi ayr?mlar yapmadan, Bakanl???n uygun buldu?u, uygulanmas?na izin verdi?i a??n?n uygulanmas?nda fayda oldu?unu dü?ünüyorum” ?eklinde konu?tu.
“Toplum ba????kl??? yüzde 70’e ula??rsa bula?ma durur”
A??lar?n toplum ba????kl???n? art?rmakta çok önemli oldu?unu ifade eden Karabay, “E?er bir toplumda ba????k insanlar?n say?s? artar ise enfeksiyonun bula?ma zinciri k?r?l?r ve toplumdaki enfeksiyon yayg?nl??? azal?r. Bu nedenle toplumdaki ba????k insanlar?n say?s?n?n artmas? hastal???n azalmas? ad?na son derece de?erlidir ve önemlidir. E?er bir toplumun yüzde 70’inin etkene kar?? antikorlar? olur ise o toplumda hastal???n s?kl??? dramatik bir ?ekilde de?i?mekte ve hastal???n yay?lmas? durmaktad?r” diye konu?tu.
“En önemli çözüm a??lamad?r”
A?? yapt?rma karar? konusunda herkesin özgür olaca??n? dile getiren Karabay, “Herkes kendi bedenine a?? yapt?r?p yapt?rmama karar?n? kendisi verecek. Bu a??lar?n hepsi dünyadaki en h?zl? haz?rlanan a??lar. Bu a??lar?n haz?rlanmas? s?ras?nda pandemi nedeniyle birçok basamakta h?zland?r?lma zorunlulu?u oldu. Ancak hastal???n getirdi?i risk göz önüne al?nd???nda hastal??? durdurmada en önemli çözümlerden biri a??lamad?r” dedi.
YORUMLAR