COVID-19’la Mücadelede Kamu Maliyesi Tedbirleri
Sakarya Üniversitesi Sakarya Ekonomik ve Sosyal Ara?t?rmalar Merkezi (SESAM) “COVID-19’un Ekonomik ve Sosyal Etkileri” dosyas? açt?. SESAM bu konuda alan?na göre de?erlendirme yapmak isteyen akademisyenlerin görü?lerini almaya devam ediyor.
22 Nisan 2020 - 17:14
Dr. Hakan Yavuz, Türkiye’de COVID-19’la mücadelede al?nan kamu maliyesi tedbirlerini de?erlendirdi.
Sakarya Üniversitesi Sakarya Ekonomik ve Sosyal Ara?t?rmalar Merkezi (SESAM) “COVID-19’un Ekonomik ve Sosyal Etkileri” dosyas? açt?. SESAM bu konuda alan?na göre de?erlendirme yapmak isteyen akademisyenlerin görü?lerini almaya devam ediyor. Çal??mas? kapsam?nda Dr. Hakan Yavuz, Türkiye’nin koronavirüsle mücadelede al?nan kamu maliyesi tedbirlerini de?erlendirdi.
Yavuz, kamu maliyesi tedbirlerinin nas?l oldu?u, geni?letici ve daralt?c? mali tedbirler, bu do?rultuda koronavirüs vakas?na kar?? al?nan tedbirler, COVID-19 ekonomik istikrar kalkan?, vergi ertelemeleri ve indirimleri, destek paketleri ve sa?l?k alan?ndaki istihdam gibi konularda bilgi verdi.
Bu kapsamda vergi art??lar?na ve kamu harcamalar?nda tasarrufa gidilebilir. Daralt?c? kamu maliyesi uygulamalar? yerine, ihtiyaç duyulan finansman ihtiyac? borçlanma yoluyla da kar??lanabilir. ?kinci ihtimal ba?ta enflasyon ve faiz oranlar? olmak üzere birçok makroekonomik gösterge üzerinde bir bask? yaratabilir” ifadelerini kulland?.
Di?er taraftan Nisan ay?nda IMF taraf?ndan koronavirüs salg?n?n?n (COVID-19) dünya ekonomilerine muhtemel etkilerine yönelik yay?nlanan raporda, dünya ekonomisinin 1929 Büyük Buhran?ndan sonra görülen en sert daralmay? ya?ayabilece?inin belirtildi?ini vurgulayan Yavuz, “Bu kapsamda dünya ekonomisinin yüzde 3 küçülece?i tahmin edilmektedir. 2021’de ise yüzde 5,8’lik bir büyüme öngörüsünde bulunulmu?tur. Yine IMF, Türkiye ekonomisi için 2020 y?l?nda yüzde 5 küçülme öngörüsünde bulunmu?tur. Yüzde 5 küçülmenin yan? s?ra yüzde 12 enflasyon ve yüzde 17,2 i?sizlik öngörüsünde de bulunulmu?tur.
Bilindi?i gibi, 2020 y?l? için Türkiye’nin enflasyon hedefi Orta Vadeli Mali Planda yüzde 8,5, i?sizlik tahmini de Yeni Ekonomi Program?nda yüzde 11,9 olarak aç?klanm??t?. Gerek geni?letici kamu maliyesi tedbirleri ve gerekse küresel piyasalarda durgunluk beklentileri, 2020 y?l?n?n ikinci yar?s?nda bizleri ekonomik olarak s?k?nt?l? günlerin bekledi?ine bir i?arettir” dedi.
Vergi gelirlerinde ya?anacak muhtemel art?? kamu harcamalar?n?n finansman? için di?er araçlara duyulan ihtiyac? azaltabilir. Son olarak ?unu söylemek gerekir ki; bundan önceki birçok krizde, ister geli?mi?, ister geli?mekte olan ülke olsun geni?letici politikalar?n uygulanmas?n? takip eden dönemlerde s?k? (daralt?c?) maliye politikas? tedbirlerini a?amal? bir ?ekilde hayata geçirmi?tir. Bu nedenle 2020 y?l?n?n ikinci yar?s? daralt?c? maliye politikalar?n?n uygulanaca?? bir dönem olabilir” ifadelerini kulland?.
Dolay?s?yla bu ülkeler özellikle finansal yönden haz?rl?kl? olmak zorundad?r. Neyse ki Türkiye bu salg?n ile birçok Avrupa ülkesinden sonra tan??t? ve tan??t???nda di?er ülke deneyimlerinden önemli tecrübeler elde ederek mücadeleye ba?lad?. Bu kapsamda ülkemiz Sa?l?k Fonu-Salg?n Fonu-Hastal?k Fonu gibi isimlerle an?lan bir mekanizmayla, kar??la??lmas? muhtemel yeni bir tehdide kar?? mali yönden daha haz?rl?kl? olabilir” dedi.
Sakarya Üniversitesi Sakarya Ekonomik ve Sosyal Ara?t?rmalar Merkezi (SESAM) “COVID-19’un Ekonomik ve Sosyal Etkileri” dosyas? açt?. SESAM bu konuda alan?na göre de?erlendirme yapmak isteyen akademisyenlerin görü?lerini almaya devam ediyor. Çal??mas? kapsam?nda Dr. Hakan Yavuz, Türkiye’nin koronavirüsle mücadelede al?nan kamu maliyesi tedbirlerini de?erlendirdi.
Yavuz, kamu maliyesi tedbirlerinin nas?l oldu?u, geni?letici ve daralt?c? mali tedbirler, bu do?rultuda koronavirüs vakas?na kar?? al?nan tedbirler, COVID-19 ekonomik istikrar kalkan?, vergi ertelemeleri ve indirimleri, destek paketleri ve sa?l?k alan?ndaki istihdam gibi konularda bilgi verdi.
Kötümser senaryo: “S?k?nt?l? günler ya?anabilir”
Süreç ba?lad???ndan bugüne kadar gerek vergi gerekse kamu harcamalar? boyutuyla birçok kamu maliyesi tedbirinin hayata geçirildi?ini vurgulayan Yavuz, “Bu tedbirler bir taraftan devlet harcamalar?n? artt?rd??? gibi, di?er taraftan da elde edilmesi gereken baz? gelirlerin ertelenmesine ve/veya azalmas?na yol açm??t?r. Dolay?s?yla 2020 y?l?n?n ikinci yar?s?nda, bütçe hedeflerine ula??lmas? için tasarruflar? artt?r?c? ve/veya daralt?c?/s?k? mali tedbirler gündeme gelebilir.Bu kapsamda vergi art??lar?na ve kamu harcamalar?nda tasarrufa gidilebilir. Daralt?c? kamu maliyesi uygulamalar? yerine, ihtiyaç duyulan finansman ihtiyac? borçlanma yoluyla da kar??lanabilir. ?kinci ihtimal ba?ta enflasyon ve faiz oranlar? olmak üzere birçok makroekonomik gösterge üzerinde bir bask? yaratabilir” ifadelerini kulland?.
Di?er taraftan Nisan ay?nda IMF taraf?ndan koronavirüs salg?n?n?n (COVID-19) dünya ekonomilerine muhtemel etkilerine yönelik yay?nlanan raporda, dünya ekonomisinin 1929 Büyük Buhran?ndan sonra görülen en sert daralmay? ya?ayabilece?inin belirtildi?ini vurgulayan Yavuz, “Bu kapsamda dünya ekonomisinin yüzde 3 küçülece?i tahmin edilmektedir. 2021’de ise yüzde 5,8’lik bir büyüme öngörüsünde bulunulmu?tur. Yine IMF, Türkiye ekonomisi için 2020 y?l?nda yüzde 5 küçülme öngörüsünde bulunmu?tur. Yüzde 5 küçülmenin yan? s?ra yüzde 12 enflasyon ve yüzde 17,2 i?sizlik öngörüsünde de bulunulmu?tur.
Bilindi?i gibi, 2020 y?l? için Türkiye’nin enflasyon hedefi Orta Vadeli Mali Planda yüzde 8,5, i?sizlik tahmini de Yeni Ekonomi Program?nda yüzde 11,9 olarak aç?klanm??t?. Gerek geni?letici kamu maliyesi tedbirleri ve gerekse küresel piyasalarda durgunluk beklentileri, 2020 y?l?n?n ikinci yar?s?nda bizleri ekonomik olarak s?k?nt?l? günlerin bekledi?ine bir i?arettir” dedi.
?yimser senaryo: “Y?lba??ndaki bütçe hedeflerine ula??labilir”
Bugüne kadar al?nan tedbirlerin üç alanda yo?unla?t???n? söyleyen Yavuz, “Bunlar; vergi ertelemesi ve vergi ödeme kolayl?klar?, dü?ük ve orta gelirlilere yönelik maddi destek, esnaf kesimi ve Kobilere yönelik dü?ük faizli, uzun vadeli ve erteleme imkân?na dayanan kredi deste?i. Bu kararlar 2020 y?l?n?n ikinci yar?s?nda, ilk yar?da tahsil edilemeyen vergilerin de etkisiyle vergi tahsilat miktar?n?n beklenenin üzerinde gerçekle?mesini sa?layabilir. Bunu belirleyen temel faktör ise virüs salg?n?n?n süresi ve olu?acak ekonomik ko?ullard?r.Vergi gelirlerinde ya?anacak muhtemel art?? kamu harcamalar?n?n finansman? için di?er araçlara duyulan ihtiyac? azaltabilir. Son olarak ?unu söylemek gerekir ki; bundan önceki birçok krizde, ister geli?mi?, ister geli?mekte olan ülke olsun geni?letici politikalar?n uygulanmas?n? takip eden dönemlerde s?k? (daralt?c?) maliye politikas? tedbirlerini a?amal? bir ?ekilde hayata geçirmi?tir. Bu nedenle 2020 y?l?n?n ikinci yar?s? daralt?c? maliye politikalar?n?n uygulanaca?? bir dönem olabilir” ifadelerini kulland?.
Bir öneri
Al?nacak tedbirler konusunda bir öneride bulunan Yavuz, “COVID-19 salg?n? da göstermi?tir ki küresel dünyada art?k hiçbir ülke di?erinden ayr?lamaz. Bir ülkede meydana gelen herhangi bir geli?me küresel sistemde az veya çok etkisini göstermektedir. Bu süreçten özellikle k?r?lgan ekonomilerin daha fazla zarar görmesi muhtemeldir.Dolay?s?yla bu ülkeler özellikle finansal yönden haz?rl?kl? olmak zorundad?r. Neyse ki Türkiye bu salg?n ile birçok Avrupa ülkesinden sonra tan??t? ve tan??t???nda di?er ülke deneyimlerinden önemli tecrübeler elde ederek mücadeleye ba?lad?. Bu kapsamda ülkemiz Sa?l?k Fonu-Salg?n Fonu-Hastal?k Fonu gibi isimlerle an?lan bir mekanizmayla, kar??la??lmas? muhtemel yeni bir tehdide kar?? mali yönden daha haz?rl?kl? olabilir” dedi.
YORUMLAR