Do?ada Zehirli Mantarlara Dikkat

Sonbahar ve ilkbahar mevsimlerinde havalar?n ?l?maya ve ya?murlar?n dü?meye ba?lad??? dönemlerde do?ada mantarlar ç?kmaya ba?l?yor. Mantar mevsimiyle birlikte zehirli olanlarla zehirsiz olanlar? nas?l ay?rt edebiliriz sorusunun cevab? merak ediliyor.

Do?adan mantar toplama konusunda çok dikkatli olunmas? gerekti?ini söyleyen Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ö?retim Üyesi Doç. Dr. Halil Demir, mantarlar?n zehirli olup olmad???n? anlaman?n çok zor oldu?unu belirterek mantarlar konusunda halk aras?nda do?ru bilinen yanl??lar oldu?unu ifade etti.

Ormanlarda zehirli ve zehirsiz mantarlar?n yan yana bulanabildi?ini ifade eden Doç. Dr. Halil Demir; “Akraba mantar türleri içerisinde zehirli olanlar? da var zehirsiz olanlar? da. Zehirli mantarlar?n bir k?sm? çi? yendi?inde etkisini gösterirken bir k?sm? alkol ile al?nd???nda etkili olabiliyor.

Bilim adamlar? taraf?ndan Türkiye’de yap?lan mantar ara?t?rmalar?nda 2400’den fazla türünün oldu?u, bunlar?n 100-250 tanesinin zehirli oldu?u, 10-15 tanesinin ise öldürücü zehire sahip oldu?u belirtilmektedir. Dünya’da oldu?u gibi ülkemizde de en fazla zehirlenmeye sebep olan tür, Köygöçüren mantar? (Amanita phalloides) diye ifade edilmektedir.”dedi.

Doç. Dr. Halil Demir, halk aras?nda zehirli ve zehirsiz mantarlar? ay?rt etmede yayg?n bilinen baz? yanl?? bilgileri ?öyle s?ralad?; “Mantar pi?irilirken içine madeni para, gümü? bir ka??k veya çatal b?rak?l?rsa ve bunlar karar?rsa, mantar zehirlidir deniliyor. Bu do?ru de?ildir. Bayat mantarlar karartabilirken tazeleri karartmayabilir. Mantar pi?irilirken içerisine so?an veya sar?msak konursa ve suyun rengi de?i?irse mantar zehirlidir demek yanl??t?r. Rengi de?i?tirmeyebilir.

Zehirli mantarlar?n kokusu kötüyken, zehirsiz olanlar güzel kokar bilgisi de yanl??t?r. Koku i?i ki?isel özelliktir. Mantar?n sap?n? ya da ?apkas?n? kestikten sonra mavimsi bir s?v? ak?nca zehirli olan? ay?rt ederiz demek de yanl??t?r. Zehirsiz olanlardan da s?v? akabilir.

Üzerinde salyangoz olan mantarlar zehirli de?ildir bilgisi de ölüme yol açabilir. Mantarlar pi?irilirken konulacak olan tuz, sirke ve benzerlerinin zehiri giderme özelli?i yoktur. Kesildi?inde öz suyu sütlü olanlara zehirli denilmektedir ki bu da yanl??t?r. ?apka zar?n?n kolay soyulmas? ay?rt etmede önemsizdir. Zehirli mantarlar?n da ?apka zarlar? kolayca soyulabilir. Baz? hayvanlar?n yedi?i mantarlar zehirsizdir, insanlar da yiyebilir bilgisi ya?am? riske sokabilir.

Canl? a?açlar ve odunlar üzerinde ya?ayanlar hakk?nda da kesin yarg?ya var?lamaz. Her ikisi üzerinde de ya?ayan hem zehirli hem de zehirsiz mantarlar vard?r. Mantarlar?n renkleri ve parlakl?klar? da bize fikir veremez. Köy göçüren mantar? buna en iyi örnektir ve ölümlerin ço?undan bu sorumludur.

Çay?r alanlar?nda yeti?enler aras?nda zehirli olanlar da vard?r, zehirsiz olanlar da. Kopar?l?nca mantar?n rengi de?i?miyorsa diye öngörü olamaz. Kanl?ca mantar? denilen ç?ntar?n kopar?l?nca kana benzeyen rengi ç?karmas?, bu ismi almas?na neden olmu?tur. K?rsalda ya?ayanlar?n zehirli ve zehirsiz olanlar? ay?rt edebildi?i dü?üncesi de do?ru de?ildir. Zira, k?rsal kesimde çok fazla zehirlenme vakalar? ya?anmaktad?r.”

Doç. Dr. Demir, son olarak kesin ifadelerle zehirli ve zehirsiz mantarlar? ay?rt edebilmek zor oldu?unu belirterek riskten uzak durulmas? gerekti?ini ifade etti. Doç. Dr. Demir, günümüzde kültürü yap?lan birçok mantar türü bulundu?unu söyleyerek, do?adan mantar yemek isteyenler içinde emin olunan do?al mantarlar?n tüketilmesi gerekti?ini sözlerine ekledi.