Gaün Ö?rencilerinden Do?u Türkistan: Dil, Kültür, Sanat ve Edebiyat Paneli

Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) Halk Bilimi Toplulu?u taraf?ndan düzenlenen Do?u Türkistan: Dil, Kültür, Sanat ve Edebiyat Paneli GAÜN Fen Edebiyat Fakültesi Ömer As?m Aksoy Konferans Salonunda gerçekle?ti.

Türk Halk Bilimi Anabilim Dal? Yüksek Lisans Ö?rencisi Betül Arslan’?n ba?kanl?k yapt??? panele; GAÜN Türk Dili ve Edebiyat? Bölümü Ö?rencileri Ali ?hsan Apayd?n, Merve M?hçakan, Hatice Göçer ve Fulya Ceren Zorlar konu?mac? olarak kat?ld?.

Panelin aç?l???nda konu?an GAÜN Dr. Ö?retim Üyesi, Türk Halk Bilimi Dan??man Hocas? Mustafa Gültekin, Türk medyas?nda Do?u Türkistan ve Uygur Türkleri sorunu meselesinin söz konusu oldu?unu belirterek, “Konuya duyarl? olanlar?n özellikle Türk milliyetçilerinin sürekli gündeminde olan bir Do?u Türkistan davam?z var. Bugün Türk Dili ve Edebiyat? ö?rencileri haz?rlad?klar? panelde Türk dünyas?n?n Do?u Türkistan Türklerini, Uygur Türklerini dil, kültür, sanat ve edebiyat alan?nda anacaklar” diye konu?tu.

Ali ?hsan Apayd?n, Ça?da? Uygur-Türk Edebiyat?n?n zengin bir sözlü edebiyata sahip olan Uygur Türklerinin, yaz?l? edebiyat? istila, i?gal ve sava?lar yüzünden istikrarl? bir ?ekilde geli?emedi?ini belirtti. Ali ?hsan Apayd?n, Ça?da? Uygur Edebiyat?nda roman, Ça?da? Uygur ?iiri ve hikayelerinden örnekler sundu.Merve M?hçakan, Uygurlar?n Türkiye Türkçesi’nde ‘uygarla?ma’ fiiline esin kayna?? olmu?, do?u ve bat?n?n merkezinde ya?am?? muazzam kültürlerin kayna??nda yo?rulmu? bir halk oldu?unu vurgulayarak, sadece gelenekleri, dilleri, müziklerinin bile onlar? dünyan?n de?erli bir kültür hazinesi yapmaya yetti?ini söyledi. M?hçakan konu?mas?n?n devam?nda, 12 Mukam, Uygur Müzi?i ve yöresel Uygur Halk Oyunlar?yla ilgili bilgi verdi.

Bugüne kadar Do?u Türkistan Uygur Türkleriyle ilgili Türkiye’de yap?lan bilimsel çal??malar?n genel bir de?erlendirmesini yapan Hatice Göçer ise, “Türkoloji ilminin güçlendirilmesini temel amaç ve hareket noktas? alan bilimsel çal??malara h?z verilmi?tir. Özellikle Türk dünyas?n?n dili, dini, tarihi, edebiyat?, folkloru, ekonomisi ve sanat?yla ilgili ara?t?rmalar h?z kazanmaya ba?lam??t?r. Türk dünyas?n?n önemli bir parças?n? te?kil eden Do?u Türkistan ve orada ya?ayan Türklerin kültürüyle ilgili çal??malar da co?ku ve heyecan dolu bu bilimsel atmosferde yeniden ivme kazand?” diye konu?tu.

“Do?u Türkistan Çinlilerin iddia eti?i gibi ezelden Çin topra?? de?il, Türk Topra??d?r” diyen Fulya Ceren Zorlar, Çinlilerin, Do?u Türkistan’? i?gale gerekçe olarak “Sincan ezelden Çin topra??d?r” tezini ileri sürdüklerini belirterek, “751 y?l?nda meydana gelen Talas Sava??’ndan sonra Çinliler bu topraklar? bin sene müddetle terk etmi?lerdir. Dolay?s?yla Çinlilerin Do?u Türkistan ezelden Çin topra??d?r demeye haklar? yoktur” dedi.