GAÜN Ö?rencilerinden Panele Yo?un ?lgi

Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) Akademik Etik Toplulu?u taraf?ndan düzenlenen "Din ve Sanat" paneli GAÜN ?n?aat Mühendisli?i Konferans Salonunda gerçekle?tirildi. GAÜN Rektör Yard?mc?s? Prof. Dr. Metin Bedir’in moderatörlü?ünü yapt??? panele; ?lahiyat Fakültesi Ö?retim Üyesi Doç. Dr. Mahmut Ç?nar ve Güzel Sanatlar Fakültesi Ö?retim Üyesi Doç. Dr. Ayhan Özer panelist olarak kat?ld?.

Panelin aç?l???nda konu?an GAÜN Rektörü Prof. Dr. Ali Gür, sanat?n dinden ayr? dü?ünülemeyece?ini vurgulad?. Rektör Gür, “Bir din kurallar?n? estetik, güzel ahlak üzerine kuruyorsa burada art?k sanats?z bir din daha do?rusu dini alg?n?n ve sanat?n birbirinden ayr??mayaca??n? siz de bilirsiniz. Temel sorunlardan birisi din hiçbir zaman yap?lan i?in alelade ve körü körüne yap?lmas?n? istemez. Özellikle göz esteti?ini bozacak düzeyde ve ruhu t?rmalayacak bir yap?da hiçbir zaman var olanlar? kabul etmez. O yüzden dini kurallarla birlikte ayn? zamanda estetizmi, romantizmi ve sanatsal harmanlamay? yapmak zorunlulu?umuz var. Ancak öyle mütekamil bir ruh, insan? kâmil olu?turabiliriz” diye konu?tu.

D?N VE SANAT ?NSANLI?IN M?HENK TA?I

Rektör Yard?mc?s? Prof. Dr. Metin Bedir, din ve sanata bak?ld???nda hem geçmi?te hem günümüzde ele al?nd???nda bu iki kavram?n dezenforme edilip de?i?ik platformlara çekilmek istendi?ini ifade etti. Prof. Dr. Bedir konu?mas?n?n devam?nda, “Biz bunlar? ayd?n bilim insanlar? olarak halk?m?za da do?ru anlatarak, bu iki kavram?n tarihsel süreç içerisinde insanl???n varl??? aç?s?ndan ve insanl???n temel, mihenk ta?lar?n? olu?turan birçok olgular aç?s?ndan bütünlük arz etti?ini ve bu olgular?n temelini olu?turdu?unu sizlere anlatmakla yükümlüyüz. ?nsanl???n en temel kurumlar? olarak kabul etti?imizde din, bilim, felsefe ve sanat alanlar?nda u?ra? veren veya bu alanlara fark?nda olmadan dalan insanlara, bilim adamlar?na bak?ld???nda evrende var olan tüm güzelli?in bu güzelli?in bir kayna?? oldu?unu, evrendeki bu hiyerar?inin bir güç, bir kudret, bir ilahi varl?k diyebilece?imiz ki?i taraf?ndan veya isimlendiremedi?imiz bir ?ey taraf?ndan olu?turuldu?una bilim insanlar? ula?m??t?r. Demi?tir ki ‘do?adaki tüm güzellikler birbiriyle ahenk ediyor. Bu ahengi olu?turan bir olgu, bir kudret var.’ Kimi bilim adamlar? buna ilahi kudret demi?tir. Kimi bilim adamlar? ba?ka felsefi yakla??mlara girerek felsefi alanlarda bunu aç?klamaya çal??m??lar. ??in özüne indi?imizde bir ilahi kudret, hiçbir ?ey do?ada birbirine kar??m?yor. Tüm güzellikler birbirini destekliyor. Tüm güzellikleri olu?turan daha büyük güzellikler bulunmaktad?r” ifadelerinde bulundu.

BE? TEMEL ESASA GÖRE DE?ERLEND?R?LMEL?

Doç. Dr. Mahmut Ç?nar, sanat ve estetik meselesinde oldu?u gibi, ba?ka konularla din aras?nda ba?lant? kurulmaya çal???l?rken, baz? temel hususlar?n göz önünde bulundurmak gerekti?ini vurgulad?. Doç. Dr. Ç?nar, ?u ifadelerde bulundu:“Yüce Allah’?n Hz. Âdem’den son peygamber olan Hz. Muhammed’e kadar bütün peygamberlerin tebli? etti?i ortak dinin ?slâm oldu?u unutulmamal?d?r. Tatbikata ait bir tak?m farkl?l?klar ve yerel unsurlar?n bulunmas?, özünde de bir farkl?l???n oldu?u anlam?na gelmez. Yüce Allah’?n insanlar?n uymalar? ve böylelikle mutlulu?a eri?meleri için gönderdi?i ?slâm dini dikkate al?nd???nda, bütün belirlemelerinde, emir ve yasak koymalar?nda be? temel esas?n dikkate al?nd??? anla??lmaktad?r. Bunlar: Ya?ama Hakk?, ?eref ve Onur Hakk?, Dü?ünme Hakk?, ?nanç ve Din Benimseme Hakk?. Hangi konuda olursa olsun, inanç, ibadet, muamelat veya ahlakla ilgili verilen bütün hükümler, söz konusu be? temel esasla çeli?memek zorundad?r. Aksi bir durum söz konusu ise, hükmün anla??lmas?nda bir sorun bulundu?u anla??l?r. Bu be? esas bütün hükümler üzerinde kontrol görevi yapar. Sanat ve estetik konusu da bu çerçevede de?erlendirilmeli ve özellikle tevhid inanc? ba?ta olmak üzere, birey ve toplumun inanç ve ahlak ilkeleriyle çeli?en bir durum söz konusu de?ilse, dinî aç?dan herhangi bir sak?ncan?n olmad??? de?erlendirilebilir.”

SANAT YA?AMA KATILMALI

Sanat?n tan?m?n?n tam da do?ru yap?lamad???n? çünkü en eski ma?ara resimlerinin 32 bin y?l önceye dayand???n? belirten Doç. Dr. Ayhan Özer, “32 bin y?l önce bunu ma?araya resimleyen insan?n bunu ne amaçla yapt???n? çok da bilemiyoruz ancak tahmin ediyoruz, öngörüyoruz. Sanat?n o günkü yap?l?? amac?yla bugünkü yap?l?? amac? ayn? de?il, yapan ki?i de ayn? de?il. O gün yapan ki?i belki de o toplulu?un dini lideriydi ki öyle oldu?unu dü?ünüyorum. Bugünse sanatç? toplumda farkl? bir rol üstlenen bir ki?iye dönü?tü. Dolay?s?yla sanat?n i?levi de de?i?ti” diye konu?tu.?lahi inanc? art?rmak, insanlar? daha iyi dindarlar yapmak için kilise resimleri yap?l?rken günümüzde daha çok bir güzelin tan?kl???na bizi sevk etmek, haz almam?z? sa?lamak, sanatsal güzellikle bizi bulu?turmak için yap?ld???n? kaydeden Doç. Dr. Ayhan Özer ?unlar? söyledi: “Dolay?s?yla sanat ?udur demek binlerce y?ll?k süreci bir ?ekilde tan?mlamak do?ru de?il. Sanatla din aras?ndaki ili?kide bir yarg?ya var?rken tek bir tan?m, eylem, tek bir eser üzerinden bir yarg?ya varmak sanat do?rudur ya da yanl??t?r demek de do?ru de?il. Sanat?n içerisinde yanl??lar?n da do?rular?n da oldu?u insan eylemleri oldu?unu dü?ünüyorum. Dini çevrelerin de bunu bu ?ekilde bilmesi iyi dindarlar olmak için de sanat?n ya?ama kat?lmas? gerekti?ini savunuyorum.”