G?dalar Hakk?nda Medyada Bilgi Kirlili?i Var

Sakarya Üniversitesi Akademik ve Sosyal Geli?im Merkezi (SASGEM) taraf?ndan “Görsel ve Yaz?l? Medyada G?dalar Hakk?nda Bilgi Kirlili?i” adl? konferans düzenlendi.

SAÜ Kültür ve Kongre Merkezinde düzenlenen konferansa SAÜ Mühendislik Fakültesi G?da Mühendisli?i Bölümü ö?retim üyesi Prof. Dr. Zehra Ayhan konu?mac? olarak kat?ld?.

Konferansta g?dalar ile ilgili görsel ve yaz?l? medyada ortaya ç?kan, bilimsel olmayan bilgiler hakk?nda sunum yapan Prof. Dr. Ayhan, insanlar taraf?ndan tüketilen sak?z, alkollü içecekler ve g?da katk? maddeleri de dâhil her türlü maddenin g?da olarak say?ld???n? söyledi. Prof. Dr. Ayhan, tedavi amaçl? kullan?lan t?bbi ürünlerin, kozmetik ürünlerinin, tütün mamullerinin, narkotik veya psikoterapik maddelerin ise g?da olmad???n? belirtti.

G?da güvencesi teriminin ‘yeryüzünde herkesin g?daya eri?im hakk? vard?r’ olarak aç?kland???n? kaydeden Prof. Dr. Ayhan, “G?da güvenli?i, g?dan?n birincil üretiminden tüketimine, yani tarladan veya çiftlikten sofram?za kadar geçirdi?i ve g?da zinciri olarak adland?rd???m?z tüm a?amalarda, g?dalardan kaynaklanabilecek hastal?klar? önlemektir. ?nsan sa?l??? için tehlike olu?turmayan ve tüketime uygun olan g?da, güvenli g?dad?r. Raf ömrü süresince fiziksel, kimyasal ve biyolojik riskleri ta??mayan g?dalar güvenli g?dalard?r” diye konu?tu.

“G?dada bilgi kirlili?i var”

G?dalar hakk?ndaki bilimsel hiçbir dayana?? olmayan ve kulaktan dolma bilgilerin bilgi kirlili?i yaratt???na i?aret eden Prof. Dr. Ayhan, “Bu tür kirli bilgiler, yaz?l? ve görsel medya üzerinde h?zl? yay?l?rlar. Genellikle konu uzmanl??? olmayan ki?iler taraf?ndan beyan edilirler. Kan?ta dayal? bilgiler de?ildir. Tüketicinin beslenme al??kanl?klar?n? olumsuz etkilerler. En önemlisi de etik de?illerdir. Besinlerin kanser yap?p yapmad???n? söylemek çok zordur. Kansere yol açabilecek çok fazla risk var ve g?da, s?ralamada ilk 10’da yer alm?yor. Bir tane g?da maddesi yüzünden ne ya?am?n?z? yitirirsiniz ne de çok uzun ya?ayabilirsiniz. ?nsanlar?n beslenme al??kanl?klar?, genetik faktörleri, metabolik faaliyetleri farkl?d?r. Bu söylemler bu kadar basite indirgenmemelidir” ifadelerini kulland?.

Görsel ve yaz?l? medyada g?dalar ile ilgili yer alan yanl?? bilgilere örnekler veren Prof. Dr. Ayhan, ?unlar? söyledi:

“Ambalajl? g?da tüketmeyin söylemi kirli bilgidir. Güvenli g?da ve raf ömrü denilen ?eyler, ambalajl? g?dalar için geçerlidir. G?dan?n ambalaj? yoksa nerede ve kimin taraf?ndan üretildi?ini, içinde ne oldu?unu bilemezsiniz. Aç?kta sat?lan bir g?dan?n 21’inci yüzy?lda sa?l?kl? oldu?unu iddia etmek bilimd???d?r. Ambalajlar?n da ta??d??? riskler vard?r. Fakat do?ru kullan?m ile bu riskleri en aza indirebilirsiniz. Art?k dünyada aktif ve ak?ll? ambalaj çal??malar? yap?l?yor. Bunun yan?nda plastik bardak için tek ba??na kanser yapt???n? söylemek çok iddial? bir söylemdir. S?cak içecekleri çok s?k plastik bardakta tüketmek sa?l???n?za zarar verir. Plastiklerde ?s? etkile?imi yap?ld??? zaman kanser riski vard?r.”

“Tavuk üretiminde hormon kullan?lm?yor”

Tavuk üretiminde hormon kullan?m? iddialar?na da de?inen Prof. Dr. Ayhan, “AB ülkelerinde ve dünyada oldu?u gibi ülkemizde de kanatl? hayvan yeti?tiricili?inde hormon kullan?lmamaktad?r. Türkiye’de hormon kullan?m?, imal edilmesi, bulundurulmas? ve sat?lmas? da yasakt?r. Hormon ucuz bir madde olmad???ndan, uygulanmas? ekonomik aç?dan rasyonel de?ildir. Kullan?m? durumunda ise üretim maliyetlerini birkaç misli art?racakt?r. Ayr?ca kanatl? eti yeti?tiricili?inde büyüme ve geli?me amaçl? antibiyotik kullan?m? da ülkemize 2006 y?l? Ocak ay?ndan itibaren tamamen yasaklanm??t?r. Bu tarihten beri antibiyotikler kanatl? hayvanlarda sadece tedavi amaçl? kullan?lmaktad?r. Tavuklar, antibiyotik verildikten sonra antibiyoti?in vücuttan ar?nma süresi boyunca kesilemez. Dolay?s?yla etleri tüketime sunulmaz” ?eklinde konu?tu.

Medyada yer alan bilgilere sorgulamadan inan?lmamas? gerekti?ine dikkat çeken Ayhan, bilgiyi veren ki?inin uzmanl?k alan?n?n o konu hakk?nda yeterli olup olmad???n?n sorulmas? gerekti?ini anlatt?. Aç?kta sat?lan ürünlerin tüketilmemesi gerekti?ini belirten Prof. Dr. Ayhan, “Ambalaj? y?rt?lm?? ve patlam?? ürünleri tüketmemeye dikkat edilmelidir. Güne?e maruz kalm?? ambalajl? g?dalar sat?n al?nmamal?d?r. ?ekerli g?da ve içecek tüketimi s?n?rlanmal?d?r. ?çeri?inde potasyum sorbat, sodyum benzoat ve nitrit gibi ‘koruyucu madde’ olan g?dalar kesinlikle tüketilmemelidir. Yeterli ve dengeli beslenmek çok önemlidir. Beslenme rastgele yap?labilecek bir i? de?ildir. Her ?ey zehir haline gelebilir” ifadelerini kulland?.

Konferans?n sonunda Prof. Dr. Ayhan’a hediyesi takdim edildi.