Ham Petrol Fiyatlar?nda Neler Oluyor?

Sakarya Üniversitesi Sakarya Ekonomik ve Sosyal Ara?t?rmalar Merkezi, çal??malar kapsam?nda ö?retim elemanlar?ndan görü? almaya devam ediyor.

SESAM, yeni Koronavirüsün (COVID-19) dünyada h?zla yay?lmaya ba?lad???ndan bu yana, ekonomik ve sosyal yönden dünyadaki de?i?imleri takip etmeye ve konusunda uzman ki?ileri misafir ederek görü?lerini almaya devam ediyor. Bu kapsamda Ar?. Gör. Tunç ?nce de koronavirüsün ham petrol fiyatlar? üzerine etkisini ara?t?rd?.

Koronavirüsün ham petrol fiyatlar?na ilk etkilerinden, Suudi Arabistan ile Rusya aras?ndaki anla?mazl??a ve ABD’nin etkisine kadar görü? bildiren ?nce, çal??mas?nda gelecekte ne olaca?? sorusuna ve Türkiye’ye yans?malar?na da cevap ar?yor.

Sa?l?k çal??anlar?na te?ekkür

Ara?t?rmas?n?n ilk k?sm?nda sa?l?k çal??anlar?na te?ekkür eden ?nce, “Sa?l?k alan?nda çal??an bilim insanlar?, yo?un biçimde salg?na yol açan yeni tip Korona virüsün yay?lmas?n? engellemek ve sebep oldu?u Covid-19 hastal???n? tedavi etmek için çal??malar?n? sürdürüyor. Sorunun cevab?n? onlar verecek. Sa?l?kç?lar?m?z da bu mücadele de onlara zaman kazand?rmak ve kay?plar? minimuma indirmek için canlar?n? ortaya koyarak mücadeleyi sürdürüyorlar. Bu vesileyle hepsine sonsuz ?ükranlar?m? sunuyorum. ?yi ki varlar” dedi.

“Beklenen oldu”

Ham petrol fiyatlar? konusunda 2019 y?l? içerisinde ekonomik göstergelerin bozulmas? dolay?s?yla 2020 y?l?nda petrol talebinin azalaca?? ve fiyatlar?n dü?mesi beklentisinin olu?tu?unu belirten ?nce, koronavirüs etkisiyle a?a?? yönlü bir bask?n?n olu?tu?unu belirtti.

Suudi Arabistan-Rusya anla?mazl??? ve ABD de etkili

Virüs salg?n? h?zla artarken 5 Mart’ta petrol ihraç eden ülkeler birli?i OPEC ve 6 Mart’ta da OPEC d??? petrol üreticileri OPEC+’?n topland???n? vurgulayan ?nce, “Toplant?da hem beklenen küresel durgunluk hem de küresel salg?n dolay?s?yla oynakl??? üst düzeye ç?kan ham petrol piyasas?n?n dengelenmesi için toplam üretimin günlük 1,5 milyon varil k?s?lmas? noktas?nda görü?meler yap?ld?, ancak mutabakata var?lamad? (Brent petrol varili 45,27$ 06.03.2020). Suudi Arabistan ve Rusya Federasyonu aras?ndaki anla?mazl?k, Suudi Arabistan’?n 1 Nisan itibariyle ham petrol sat?? fiyatlar?nda 6 ila 8 dolar aras?nda bir iskonto uygulayaca??n? ve mevcut üretim kapasitesi olan günlük yakla??k 9,8 milyon varil olan ham petrol üretimini 12 milyon varile ç?karaca??n? aç?klamas?yla devam etti. Ard?ndan aç?klama yapan Saudi Aramco ham petrol üretimini günlük 13 milyon varile ç?karaca??n? aç?klad?. Bu haberle birlikte Rusya Federasyonu, Birle?ik Arap Emirlikleri,  Kuveyt ve Irak da üretim art??? karar? ald?. Toplant?da günlük üretimin 1,5 milyon varil k?s?lmas? planlan?yordu ancak, Suudi Arabistan ve Rusya Federasyonu aras?ndaki çeki?me dolay?s?yla günlük üretimin yakla??k 4 milyon varil artt??? yeni bir yola girilmi? oldu” ifadelerini kulland?.

Panik ortam?na bir katk?n?n da ABD Merkez Bankas?ndan geldi?ini söyleyen ?nce, “Brent petrol fiyat? 31 Mart’ta dip yapt?ktan sonra (22,74$ varili) az da olsa toparlanm?? durumda. 3 Nisan itibariyle varili 34,88$ üzerinden kapan?? gerçekle?ti. Bu yükseli?in sebebinin, fiyatlar?n bu düzeyde ne Suudi Arabistan için, ne de Rusya Federasyonu için sürdürülebilir oldu?unun anla??lmas? oldu?unu söylemek gerekiyor. Rusya, 2020 için Brent petrolün varil fiyat?n? 42$, Suudi Arabistan ise, Brent petrolün varil fiyat?n? 2020 için 60$ civar?nda öngörmekteydi. Hesaplar da bu fiyatlara göre yap?lm??t? tabi ki. Brent petrol varil fiyat?n?n 22$’? görmesi tüm hesaplar? bozan bir geli?meydi. Bunun sonucunda, OPEC ve OPEC+’?n 6 Nisan’da piyasalarda tekrar istikrar sa?lanabilmesi için Suudi Arabistan’?n ça?r?s?yla toplant? karar? al?nd??? aç?kland? (Normal takvime göre bir sonraki randevu Haziran ay?ndayd?). ABD ba?kan? Donald Trump’?n olaya müdahil olarak toplant? karar? al?nmas?nda etkili oldu?u biliniyor” dedi.

Gelecekte ne olur?

?çinde bulundu?umuz süreç dolay?s?yla ham petrol talebinin ve dolay?s?yla petrol fiyatlar?n?n eski zirveleri görmesini beklemenin hayalcilik oldu?unu söyleyen ?nce, “?nsanlar?n harcama al??kanl?klar? eskisi gibi olmayaca??n? ve harcamadan çok tasarrufun ön plana ç?kaca??n? dü?ünüyorum. En basitinden küresel mal ve hizmet talebi uzun süre eskisi gibi olmayacak. Tüm dünyada küresel salg?n dolay?s?yla i?inden olan milyonlarca insan var. Bu insanlar hiç ummad?klar? bir anda, hiç ummad?klar? bir ?ekilde i?lerinden oldular ve bu duruma o kadar haz?rl?ks?z yakaland?lar ki, salg?n sonras?nda eski gelir düzeylerine (hatta daha fazlas?na bile) kavu?salar dahi, eskisi kadar harcama yapmayacaklard?r” aç?klamas?n? yapt?.

Türkiye için avantaj m??

Türkiye’nin net petrol ithalatç?s? oldu?unu söyleyen ?nce, “Bu aç?dan bak?ld???nda ülkemiz için dü?ük petrol fiyatlar? bir avantaj gibi görünebilir. Nitekim salg?n sebebiyle tüm dünyay? etkisi alt?na alan küresel krizi ya?am?yor olsayd?k bu avantaj? kullanabilirdik. Ancak üretim kanallar?n?n ve talebin k?s?tland???, dövizin yükseli?ini sürdürdü?ü ve maliyetleri sürekli artt?rd??? bu ortamda, ham petrol fiyatlar?n?n avantaj?n? kullanmam?z mümkün gözükmüyor” ifadelerini kulland?.

Yaz?n?n tamam?na http://sesam.sakarya.edu.tr/sites/sesam.sakarya.edu.tr/file/ham-petrol-fiyatlari-tunc-ince.pdf sayfas?ndan ula?abilirsiniz.