K?rg?z Destanlar?nda Kad?n

Karamano?lu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) Edebiyat Fakültesi taraf?ndan ‘K?rg?z Destanc?l?k Gelene?i ve Bu Gelenekte Kad?n?n Yeri’ konulu konferans düzenlendi.

Türk Dili ve Edebiyat? Bölümü Ara?t?rma Görevlisi Dr. Hüseyin Aksoy’un konu?mac? oldu?u konferansa çok say?da ö?renci kat?ld?. Ara?t?rma Görevlisi Dr. Hüseyin Aksoy, kendisinin yapt??? doktora çal??mas?na de?inerek k?rg?z destanlar?ndaki karakterlerle ilgili ?unlar? söyledi: “Çal??mam?zda tiplerin belirlenmesi amac? ile K?rg?z destanlar?nda yer alan kad?n karakterler; tipolojik özellikleri ve destanlarda sergiledikleri eylemler dikkate al?narak s?n?fland?r?lm??t?r.

20 destandan 126 kad?n karakterin incelendi?i ara?t?rmam?zda kad?n tiplerinin destana etkisini belirleyerek ba?kahraman? kad?n olan destanlar?n yap?s?n? ortaya koymay?, bu karakterleri analiz edip verileri yorumlamay? amaçlad?k.”Ara?t?rma Görevlisi Dr. Aksoy destanlardaki kad?n karakterleri üzerine konu?mas?n? ?öyle sürdürdü: “K?rg?z destanc?l?k gelene?inin profesyonel bir anlat?c?s? olmal? ve bu destanlar bayramlar ile toylar gibi özel yerlerde anlat?lmal?, dinleyicileri ise orta üstü say?lan zengin kesimden seçilmelidir.

Böylece zaman, mekân, dinleyici ve anlat?c? unsurlar?na da uyulmu? olur. Kad?n tiplerinin tasnifine bakt???m?zda ise 'karakterin kahramana göre konumu, epitetler (iyi mi, kötü mü, hilekar m?), karakterin ak?beti, karakterin eylemleri' ?eklinde dört farkl? ba?l?kla adland?rabiliriz. K?rg?z destanlar?nda olumlu kad?n tipleri alp tipi, ideal e? tipi, ideal anne tipi, â??k tipi, ?ifac? tipi, büyücü tipi, kurtar?c? tipi, masum dü?man tipi, cariye tipi, sütanne tipi, k?rk k?z tipi, yenge tipi olarak bilinen tiplerdir.

K?rg?z destanlar?nda ayr?ca kad?n ba?kahramanlar?n serüveni, nitelikleri, sosyal statüleri (soylu, halk, tanr?ça), varl?k biçimleri (insan, peri, cad?, hayvan), ya? gruplar? (genç, orta, ya?l?) gibi özellikler dikkat çekmektedir.”Konu?mas?n?n son bölümünde kad?n ba?kahramanlar?n?n serüvenine de?inen Ara?t?rma Görevlisi Dr. Aksoy’un ö?rencilerin konu ile ilgili sorular?n? yan?tlamas?n?n ard?ndan konferans sona erdi.