KMÜ'de ?nsan Haklar? Paneli

Karamano?lu Mehmetbey Üniversitesi (KMÜ) Hukuk Mü?avirli?i ile ?nsan Hak ve Hürriyetleri Ö?renci Toplulu?u taraf?ndan 10 Aral?k Dünya ?nsan Haklar? Günü kapsam?nda panel düzenlendi. 

Sayg? duru?unda bulunulmas? ve ?stiklal Mar??'n?n okunmas?yla ba?layan programa Kaz?mkarabekir Kaymakam V. Mehmet Ali Atak, KMÜ Genel Sekreteri Ahmet Tüfekci, akademik ve idari personel ile ö?renciler kat?ld?. 

“Bir tek ki?iye yap?lan haks?zl?k, bütün toplulu?a yönelmi? bir tehdittir”

Panelin oturum ba?kanl???n? yapan KMÜ Hukuk Mü?avir V. Ö?r. Gör. Tuba Perihan Kaya, "Her y?l 10 Aral?k, 1948 y?l?nda ?nsan Haklar? Evrensel Beyannamesinin yay?nlanmas? hasebiyle ?nsan Haklar? Günü olarak kutlanmaktad?r." dedi. Panel boyunca insan haklar?n?n anlam ve önemine de?ineceklerini belirten Kaya, "?nsan haklar? idealdir. Yani olan de?il, olmas? gerekendir. ?nsan haklar? toplumlardan ve devletlerden daha önce var olmu? bir kavramd?r. Dolay?s?yla me?ruiyetini ne toplumlara ne de devletlere borçludur." ?eklinde konu?tu. 

?nsan haklar?n?n devletler taraf?ndan hukuki olarak 1946 y?l?ndan itibaren ele al?nmaya ba?land???n? dile getiren Kaya, günümüzde ise kabul edilen iki temel dayana?? 1948 y?l?nda yay?nlanan ?nsan Haklar? Evrensel Beyannamesi ve 1950 y?l?nda imzalanan Avrupa ?nsan Haklar? Sözle?mesi ?eklinde s?ralad?. Uluslararas? boyutta yay?nlanan 2018 y?l? insani geli?me endeksine göre Türkiye’nin 189 ülke içinde 59'uncu s?rada yer ald???na dikkat çeken Kaya, Montesquieu’nun "Bir tek ki?iye yap?lan haks?zl?k, bütün toplulu?a yönelmi? bir tehdittir" sözünü payla?arak konu?mas?n? tamamlad?.

“?nsan Haklar? ve ?slam”

Daha sonra KMÜ ?slami ?limler Fakültesi Dr. Ö?r. Üyesi Mesut Can ‘?nsan Haklar? ve ?slam’ konulu sunumunu yapt?. ?nsan haklar? konusunu Cahiliye dönemi ve ?slam sonras? dönem olarak ele alaca??n? ifade eden Can, Cahiliye döneminin genel durumunu kabile anlay???, hür-köle ay?r?m? ve kad?n ile çocuklar?n durumu ba?lam?nda aç?klayarak, "Bu dönemde kabilesi güçlü olan?n olmayana, hür olan?n köleye kar?? üstünlü?ü vard?." dedi. Cahiliye döneminde kad?nlara herhangi bir hak tan?nmazken ?slam sonras? bu durumun de?i?ti?ini söyleyen Can, "Nisa Suresinde kad?n haklar?n?n anlat?ld??? hükümlerin var olmas? bunun kan?t?d?r." ?eklinde konu?tu. Can, ayr?ca Medine'de ?slam ile birlikte kabilecilikten topluma geçildi?ini, karde?le?tirme kapsam?nda toplumsal e?itlik ve sosyal dayan??man?n tesis edildi?ini, Medine Sözle?mesi ile de ço?ulculu?un benimsendi?ini ifade ederek "Medine Sözle?mesinin en önemli yap? ta?? güven sözüdür." aç?klamas?nda bulundu. Veda Hutbesine de de?inen Can, "Peygamber Efendimiz metnin ba??ndan sonuna kadar ?slam alemi diye de?il, ey insanlar diye seslenmi?; ça?lar? a?an bir emirle insanlar?n birbirlerinin hak ve hukuklar?na dikkat etmeleri gerekti?ine dikkat çekmi?tir." dedi.

"?nsan haklar? ilk insan?n dünyaya gelmesi ile var olmu? bir olgudur"

Dr. Ö?r. Üyesi Mesut Can’?n ard?ndan bir di?er panelist KMÜ ?ktisadi ve ?dari Bilimler Fakültesi Dr. Ö?r. Üyesi Orhan Batt?r sunumunu yapt?. ?nsan haklar?n?n tarihsel geli?imi ile ilgili bilgiler veren Batt?r, "?nsan haklar? ilk insan?n dünyaya gelmesi ile var olmu? bir olgudur ama ihlaller yüzünden bunun hukuki bir çerçeveye yans?t?lmas? gereklili?i ortaya ç?km??t?r." dedi. Sümer yaz?tlar?nda yer alan kurallar?n baz?lar?n?n da insan haklar? çal??mas? olarak ele al?nabilece?ini belirten Batt?r Hammurabi Kanunlar?, Medine Sözle?mesi, Veda Hutbesi gibi insan haklar? içeren örneklerden bahsetti. Do?al hukukun insan haklar?n?n en önemli kayna?? oldu?unu söyleyen Batt?r "?nsan haklar? geli?meye aç?k bir olgudur." ?eklinde sözlerini tamamlad?.

10 Aral?k ?nsan Haklar? günü nedeniyle düzenlenen panel, panelistlere plaket takdim edilmesinin ard?ndan sona erdi.