Nörohukuk: Beyin ve Adalet Üzerine Paneli

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sabahattin Zaim Konferans Salonunda “Nörohukuk: Beyin ve Adalet Üzerine” konulu bir panel düzenlendi.

Moderatörlü?ünü SAÜ E?itim Fakültesi Temel E?itim Bölümünden Dr. Ö?r. Üyesi Turan Çak?r’?n yapt??? panele, Sakarya Barosu Ba?kan? Av. Abdurrahim Burak, SAÜ T?p Fakültesi Nöroloji Anabilim Dal? ö?retim üyesi Doç. Dr. Dilcan Kotan Dündar ve Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Dr. Ö?r. Üyesi Zafer ?çer kat?l

Aç?l?? konu?mas?n? yapan Sakarya Barosu Ba?kan? Av. Abdurrahim Burak, adalet duygusunun insanl???n var olmas?yla beraber ortaya ç?kt???n? söyledi. Adalet duygusunun kutsal bir duygu oldu?unu belirten Av. Burak, “Hukuk içerisinde adalete ula?mak için çaba gösterirken, birçok alanla ciddi yard?mla?malar içerisine gireriz. Bu alanlar?n en ba??nda t?p, bilimsel verileri temel alarak adil kararlar ortaya koymak için hukukun iç içe çal??t??? kurumdur. T?p bu kadar bilimsel veriler ortaya koymasayd?, bizler avukat olarak adaletli karar veremezdik” dedi.

“Beyin adaleti sever”

Nörolojinin sinir sisteminin ara?t?r?lmas?na dayal? bir bilim dal? oldu?unu söyleyen Doç. Dr. Dilcan Kotan Dündar, “Nöroloji (sinir bilimi), nörolojik hastal?klar?n sinirsel, genetik kökenlerinin anla??lmas? ve etkin tedavi yöntemlerinin geli?tirilmesi konusunda ara?t?rmalar yürütür. Beynin normal çal??mas? d???nda, stres alt?nda verdi?i tepkileri de ara?t?r?r” diye konu?tu. Adaletin ba??ms?zl?kla mümkün oldu?unu dile getiren Doç. Dr. Dündar, “Beyin, kendi dü?üncesini üretir. Bir anlamda tam ba??ms?zd?r ve kimseye itaat etmez. Beyinde özgürlük, adalet, e?itlik gibi yüksek kortikal fonksiyonlar süper ego kontrolünde ?ekillenir. Bir anlamda beyin, do?ru dü?ünce ve eylemleri üretse bile son sözü üst kimlik kontrol edecektir” dedi.

Beynin hareketlerin ve dü?üncelerin yegâne merkezi oldu?unu vurgulayan Doç. Dr. Dündar, beynin en küçük hasar?nda ve bozuklu?unda bile toplum taraf?nda sevilen ve sayg? gören bir ki?inin, az?l? bir suçluya dönü?ebilece?ini belirtti. Beynin hukuk gibi insan davran??lar?na dayal? bir sistemler beraber hareket eden ve son sözü söyleyen karar merci oldu?unu ifade eden Doç. Dr. Dündar, “Eski zamanlardan beri hekimler, hukukçular?n baz? konular? anlamland?rmas?na yard?mc? olmu?tur. Özellikle ay?rt etme gücü yoksunlu?u, suçlular? suça iten nedenler ve suç ehliyetinin anla??lmas? yönünde ortak çal??malar olmu?tur. E?er bir ki?i yapmakta oldu?u suç esnas?nda ay?rt etme gücüne sahip de?ilse, yani yapt??? fiilin sonuçlar?n? alg?layam?yorsa hukuki olarak cezaland?r?lamaz” ifadelerini kulland?.

“Hukuk, sorumluluk kavram?n? beraberinde getirir”

Nörohukukun beyin ile insan davran??lar? aras?ndaki ili?kiyi inceleyen bilim dal? oldu?unu belirten Dr. Ö?r. Üyesi Zafer ?çer, nörobilim ve hukuk aras?ndaki ortak noktan?n insan ve insan davran??lar? oldu?unun alt?n? çizdi. Nörohukuk biliminin temelinde nörolojik bozukluklar ile suçlu davran?? aras?nda ba?lant? olup olmad??? sorusunun yatt???n? belirten Dr. Ö?r. Üyesi ?çer, ‘nörohukuk’ kavram?n?n ilk kez 1991 y?l?nda kullan?ld???n? söyledi. Hukuk sistemlerinin bireylere haklar tan?d???n? ve bunun kar??l??? olarak baz? yükümlülükler yükledi?ini i?aret eden Dr. Ö?r. Üyesi ?çer, ?unlar? söyledi:

“Hukukun öznesi insan oldu?undan ve bireyin kurallara uygun davranmas? beklendi?inden, hukuka ayk?r? davran??lar sorumluluk kavram?n? beraberinde getirir. Hukuk, hak, yükümlülük ve sorumluluk olmak üzere üç temel sütun üzerine in?a edilmi?tir. Kamu hukukunun alt dal? olan ceza hukukunda ise kusursuz sorumluluk geçerli de?ildir. Ceza sorumlulu?unun temelini olu?turan hukuk sistemleri, bireyin iradi davran??lar?na sonuç ba?lar. Özel hukuk alan?nda ya? küçüklü?ü, ak?l hastal???, k?s?tl?l?k gibi haller dolay?s?yla ay?rt etme gücünden yoksunluk belirli hukuki eylem ve i?lemlerin geçersizli?i sonucunu do?urur. ?nsan iradesini tamamen etkisiz k?lan, do?al olmayan mutlak bir kuvvetin etkisiyle gerçekle?tirilen icrai ve ihmali davran??lar suç olarak kabul edilemez.”