Osmanl? Döneminde Matematik

Sakarya Üniversitesi Akademik ve Sosyal Geli?im Merkezince (SASGEM) “Osmanl? Klasik Dönemde Matematik ve Uygulama Alanlar?” konulu bir konferans düzenlendi.

SAÜ Hukuk Fakültesi Sabahattin Zaim Konferans Salonunda düzenlenen konferansa konu?mac? olarak Dr. Elif Ba?a kat?ld?.  Dönemlendirmelerin tarih çal??malar?nda çok önemli oldu?una i?aret eden Dr. Elif Ba?a, Osmanl?’da dönemlendirme yap?l?rken eksiklikler oldu?unu ve Osmanl?ya ait yeni bir dönemlendirme yap?lmas? gerekti?ini söyledi.

Dr. Ba?a, “Osmanl? Klasik Dönemi 1800’lü y?llardan itibaren ?slam Medeniyetinin ilk olu?tu?u, bilimsel çal??malar?n ilk meydana geldi?i dönemden itibaren süregelen sürecin bir devam?d?r. Osmanl?, ?slam medeniyetinin en büyük mirasç?s?d?r” dedi.

Osmanl?’da matematik ve say?lar

Matematik kelimesinin kökünün Yunancadan Türkçeye geçti?ini belirten Ba?a, kelimenin ‘ö?renme, ö?retme, orta’ anlamlar?na geldi?ini söyledi. Dr. Ba?a, “Say?lar teorisi üzerinde durursak, bugün tam say?, kesirli, negatif, pozitif gibi ayr?mlar varken, Osmanl?’da mükemmel, dost, zaid, nak?s say? gibi çok fazla ayr?m vard?” dedi. Ba?a, devam?nda kat?l?mc?lara Ali Ku?çu’nun Fatih Sultan Mehmet’e ithafen yazd??? matematik kitab? gibi örnekler gösterdi.

“Tahtaya kum ile yaz?l?yordu”

Farkl? hesap yapma tarzlar?ndan bahseden Dr. Ba?a, “O dönemde kalem ve kâ??t çok büyük bir lükstü ve s?n?rl? say?da ula??labilirdi. O yüzden buna alternatif olarak farkl? teknikler geli?tirildi. Hesap yapmak için kullan?lan tahtalar vard?. Tahtan?n üzerine kum serpip, bir çubuk yard?m?yla üzerinde i?lem yap?l?yordu. Bu sürekli kullan?labilir bir ?ey oldu?u için ucuza geliyordu. Medreselerdeki ö?renciler de bu yöntemi kullan?yorlard?” ?eklinde konu?tu.