Osmanl?’da Türk-Macar ?li?kileri Konu?uldu

Sakarya Üniversitesi Sosyoloji Toplulu?u taraf?ndan “Osmanl? Devleti’nin Son Sava?? I????nda Türk Macar ?li?kileri” konulu konferans düzenlendi.

SAÜ Fen Edebiyat Fakültesinde yap?lan konferansa Macaristan ?slam Cemiyeti Ba?kan? Zoltan Bolek konu?mac? olarak kat?ld?. Aç?l?? konu?mas?n? yapan SAÜ Sosyoloji Bölümü ö?retim üyesi Prof. Dr. Hac? Musa Ta?delen;

“Geçmi?e bakt???m?zda Macar Devleti ile Mohaç’ta bir sava? vard?. Sadece Macarlarla de?il ?ran’daki Müslüman Türklerle de sava?t?k. Sava?lar tarihin yegâne belirleyicisi de?il asl?nda, Macar halk?yla bizim ortak köklerimiz, karde?li?imiz ve birlikteli?imiz var. Osmanl? Devleti’ne bakt???m?zda devletin yaz??ma dili Osmanl? Türkçesi’dir. Macaristan’a giden kad?lar tutanaklar? Macar dili ile yazm??lard?r. Osmanl? Devleti Macar dilinin ya?amas? için elinden gelen gayreti göstermi?tir. Macaristan, Avrupa’n?n ilk Türkiyesi’dir. Ermeni Tehciri olay?nda Macaristan Türkiye’nin yan?nda bulunmu?tur” dedi.

Macaristan ?slam Cemiyeti Ba?kan? Zoltan Bolek, Macarlar?n ilk ba?ta yüzde 10’unun Müslüman oldu?unu, bunlar?n Müslüman olmayanlarla birlikte özgürce ya?ad?klar?n? belirtti. Bolek, “Daha sonra bunlar?n asimile olu?lar? Haçl? sava?lar?n?n ya?anmas?yla ba?lam??t?r. Tarihi belgelerle bunlar? size ispatlayabilirim. Asl?nda Haçl? ordular? Macaristan topraklar?na geldi?inde çok ciddi bir Macar-Müslüman popülasyonuyla kar??la??yorlar. Büyük bir ?ok geçiriyorlar. Müslümanlarla gayri Müslümler bir arada ya??yorlar. Papan?n talimat?yla Hristiyanl?k âleminin Macaristan’daki Müslüman az?nl???n?n bir ?ekilde yok edilmesine karar veriliyor. Bu karara direni? gösteren krall?klar var. Bunlardan bir tanesi Kun Laszlo ad?ndaki Macar kral?, Papan?n gönderdi?i elçilere topraklar?nda ya?ayan Müslümanlarla ili?kilerinin sorunlar? olmad???n? anlat?yor. Kendisi dindar bir Hristiyan idi, ancak bir gün taht? tehlikeye dü?erse, ona sad?k olabilecek ordunun da Müslüman-Macar askerleri oldu?unun bilincindeydi” ifadelerini kulland?.

Osmanl?’n?n Macaristan’a gelmesi

Bolek, “Tarihi ve o süreci ara?t?ran bütün ara?t?rmac?lar ?u konuda ittifak ederler. Osmanl?lar Macarlara kar?? hiçbir zaman dini bask? yapmam??t?r. Kültürel bir de?i?im, yani asimilasyon olmam??t?r. Macarlar kendi kültürlerini ve varl?klar?n? koruyabilmek için Avusturya’ya kar?? mücadele verme kararlar?, tarihte belgelerle kar??m?za ç?kar. Macarlar, Habsburg Hanedan?na kar?? verdi?i mücadelede ba?ar?s?z oldu?u süreçte Türk karde?lerine s???n?yorlar. ?nsan kaybedince fark eder. Osmanl?, bir süre sonra Macarlar?n ciddi bir tehlike ile kar?? kar??ya olduklar?n?n fark?na var?yor. Habsburg Hanedan?na kar?? ciddi bir mücadele ba?l?yor ve o günkü Macar yöneticiler ve soylular, Türk milletinin k?ymetini daha iyi anl?yorlar. Daha sonra Macar halk? da yöneticiler de yüzy?llarca iki karde?in birbirinin kanlar?n? döktü?ünü kabul ediyorlar ve bunun büyük bir hata oldu?unu görüyorlar. Çünkü bizler birbirimizin dü?man? de?il karde?iydik. Sizlerin de bildi?i gibi Macar liderler, mücadelede ba?ar?s?zl??a u?ray?nca Türklere s???n?yorlar” ?eklinde konu?tu.

Güvenli liman arayan Macaristanl?

Müslüman olan Macaristan halk?n? anlatan Bolek, “1800’lü y?llar?n sonunda Macarlar Habsburg Hanedan?na kar?? ayaklanma yap?yor ve ba?ar?s?z oldu?unda Bat?’da güvenli bir liman bulam?yor, Osmanl?ya s???n?yor. Türkiye’de ya??yor. Macarlar?n lideri ile beraber ciddi bir askeri yönetici kadro da geliyor. Binlerce insan Osmanl?’ya s???n?yor. Bunlar?n bir k?sm? ?slam’? seçip Müslüman oluyor ve Osmanl? ordusunda kendilerine yönetici k?s?mlarda pozisyonlar veriliyor. Bir k?sm? da ?ngiltere’ye dönüyor. O süreçlerde Osmanl? kendi ordusunu modern hale getirmeye çal???yordu. Macar ordusu o konuda yard?mc? oldu. Daha sonra K?r?m Sava??’nda Osmanl?’ya destek vermi?lerdir” diye konu?tu.