2019 Dünya ?nme Günü: O Ki?i Siz Olmay?n!

?zmir Bak?rçay Üniversitesi T?p Fakültesi Ö?retim Üyesi Prof. Dr. Ebru Turhan, “29 Ekim Dünya ?nme Günü' dolay?s?yla yapt??? aç?klamada, her y?l dünyada 17 milyon ki?inin inme geçirdi?ini, yakla??k 6 milyon ki?inin ayn? sebeple ya?am?n? yitirdi?ine” dikkat çekti.

Prof. Dr. Ebru Turhan, toplumda inme olarak bilinen beyin krizinin yayg?n oldu?unu, bu hastal??a kar?? fark?ndal??? art?rmak, koruyucu ve tedavi edici ko?ullar?n iyile?tirilmesine dikkati çekmek amac?yla 29 Ekim'in "Dünya ?nme Günü" olarak ilan edildi?ini ifade etti. ?nmenin dünyada ölümle ya da ciddi sakatl?kla sonuçlanan en önemli hastal?klardan oldu?unu vurgulayan Turhan, ?u de?erlendirmeyi yapt?:

?nme bir beyin ata??d?r, kalp krizinin beyindeki e? de?eridir. Beynin bir k?sm?n?n oksijen bak?m?ndan yetersiz kalmas? sonucu olu?an bir hasarlanmad?r. Dünya çap?nda ikinci önde gelen ölüm nedeni ve üçüncü önde gelen özürlülük sebebidir. Tüm dünyada her y?l 17 milyon ki?i inme geçirmekte ve yakla??k 6 milyon ki?i inme nedeniyle hayat?n? kaybetmektedir. Son yap?lan Küresel Hastal?k Yükü çal??mas?n?n sonuçlar?; 25 ya??n üzerinde ya?am boyu inme geçirme riskinin artt???n? ve ?u anda her 4 ki?iden 1’inin ya?amlar? boyunca inme geçirece?ini göstermektedir. Tüm dünyada oldu?u gibi Ülkemizde de ?nme; en fazla fonksiyon kayb?na neden olan, ya?am kalitesini en fazla etkileyen ve ölüm nedeni olarak da ikinci s?rada yer alan hastal?k grubudur. Son 3 y?lda (2015-2018 y?llar?) aç?klanan TU?K raporlar?na göre Türkiye’de beyin damar hastal?klar? nedeniyle hayat?n? kaybeden ki?ilerin say?s? 35 bin- 40 bin aras?nda de?i?mekte ve y?llar içinde art?? göstermektedir.

“?nme Belirtilerine Dikkat! 4.5 saat hayati öneme sahip!”

?nme  belirtileri ba?lad?ktan itibaren ilk 4.5 saatte hastaneye ba?vurman?n çok önemli oldu?unu belirten Prof. Dr. Turhan uygun merkezlerde uzmanlara ba?vurman?n önemini hat?rlatt?.

?nme belirtileri de?i?kenlik gösterebilir. ?nmenin belirtileri genellikle ani geli?en yüz, kol, bacak veya s?kl?kla vücudun bir yar?s?nda kuvvet kayb? olur. Bunlar?n d???nda ayn? bölgelerde uyu?ma, bay?lma, bilinç bulan?kl???, konu?mada veya konu?ulanlar? anlamada güçlük, sebebi bilinmeyen ?iddetli ba? a?r?s?, ba? dönmesi, dengeyi sa?layamamak, bir gözde veya her iki gözde görme kayb?, bilincin tamamen kayb? görülebilir. ?nme tedavisinde en önemli faktör tedaviye çabuk ula?abilmektir ki bu durum “Zaman Beyindir” ?eklinde ifade edilir. Yani kaybedilen her dakika beyinde milyonlarca hücrenin ölümü demektir.

Bu belirtiler aniden ortaya ç?karsa hemen en yak?n sa?l?k kurulu?una ba?vurulmal? veya 112 aranmal?d?r. ?nmede ilk 4,5 saat müdahale için en önemli zamanlar olup, ki?i do?ru tedavi ile eski sa?l???na yeniden kavu?abilmektedir. Bu durum sa?lanamad???nda büyük oranda ki?i kaybedilmekte veya sakat kalmaktad?r.

“Risk faktörleri engellenirse inmeyi yüzde 90 önleyebiliriz"

?nme olu?umunda en önemli risk faktörleri tütün kullan?m?, sa?l?ks?z beslenme ve yetersiz fiziksel aktivitedir. Bu risk faktörleri yüksek kan ?ekeri (diyabet), yüksek kan bas?nc? (hipertansiyon), yüksek kan ya?lar? (hiperlipidemi) gibi ciddi problemlere yol açar.

Toplumun risk faktörleri konusunda bilgilendirilmesi, özellikle ya?am tarz? de?i?iklikleri ile inmelerin %70 oran?nda, di?er de?i?tirilebilir t?bbi faktörlerin de giderilmesi ile inmelerin %90 oran?nda önlenebildi?i bilinmektedir.

“?nmenin önlenebilece?ini ve tedavi edilebilece?ini, bunun için toplumun bilgilendirilmesinin çok önemli oldu?unu” vurgulayan Prof. Dr. Turhan “?nmeden korunmak için yap?lmas? gerekenleri” ?öyle s?ralad?:

Yüksek tansiyonunuzu kontrol alt?nda tutun

Yüksek tansiyonunuz varsa bu kontrol alt?na al?nmal? gerekirse antihipertansif ilaç ba?lanmal?d?r.

?eker (Diyabet) hastal???n?z? kontrol alt?nda tutun.

?eker hastal???n?z varsa diyabetik diyet önerilmeli, endokrin doktorunun önerisi do?rultusunda oral antidiyabetik ilaçlar ya da insülin tedavisi ba?lanmal?d?r.

Kolesterolünüzü dü?ürün.

Kolesterol yüksekli?iniz varsa diyet, ya?am tarz? de?i?ikli?i ve gerekirse antilipidemik ilaçlar uygulanmal?d?r.

Koroner kalp damar hastal?klar? ve ritim bozukluklar?n?z (Atrial Fibrilasyon) var ise bunlar?n kontrol alt?na al?nmas? için doktorunuz ile ileti?ime geçin
Sigara içmeyin, pasif içicili?e maruz kalmay?n
Alkol tüketiminizi azalt?n
Sa?l?kl? kilonuzu koruyun, fazla kilonuz varsa uygun diyet ile verin
Haftada 5 gün orta a??rl?kta egzersiz yap?n
Sa?l?kl? ve dengeli beslenin.
Stres, anksiyete ve depresyondan korunmaya çal???n