Akaryak?t Vergileri Sakaryal?y? Nas?l Etkiliyor?
Sakarya Ekonomik ve Sosyal Ara?t?rmalar Merkezi (SESAM)’?n destekleri kapsam?nda “Akaryak?t Üzerinden Al?nan Vergilerdeki Olas? De?i?ikliklerin Otomobil Kullan?c?lar?n?n Davran??lar?na Etkisi: Sakarya ?li Örne?i” adl? bir yüksek lisans tezi ara?t?rmas? yap?ld?.
16 Mart 2020 - 15:20
Dan??manl???n? Sakarya Üniversitesi ö?retim üyelerinden Dr. Ö?r. Üyesi Hakan Yavuz’un yapt??? ara?t?rma, yüksek lisans ö?rencisi Neslihan Çal??kan taraf?ndan gerçekle?tirildi.
Geçmi?te oldu?u gibi bu günlerde de akaryak?t fiyatlar?nda önemli de?i?iklikler olmaktad?r. Son dönemde koronavirüs salg?n? nedeniyle Brent petrol fiyatlar?nda meydana gelen ani gerileme, ülkemizde de pompa fiyatlar?na do?rudan yans?d?. Bu do?rultuda benzin ve motorinin pompa fiyat? dü?tü. Fiyatlar?n dü?mesi ülkemizde akaryak?t tüketiminden elde edilen KDV gelirlerinin azalmas?na neden olabilir. Günümüzde ekonomik aç?dan oldukça önemli olan akaryak?t?n, özellikle motorlu ta??t kullan?c?lar?n?n yak?ndan takip ettikleri bir tüketim mal? oldu?unu söyleyen Yavuz, “Akaryak?t ürünlerinin tüketiminden vergi al?nmas?n?n birçok nedeni olabilece?i gibi, Türkiye’de bu amaçlar içinde mali amaç ön plana ç?kmaktad?r. Çünkü bu vergiler devletimiz için önemli bir gelir kayna??d?r. Bununla birlikte, söz konusu vergiler ekonomik hayat? ve tüketici davran??lar?n? da do?rudan etkileyebilir. Bu çal??ma ile petrol ürünlerinin ülkemizdeki önemini belirtmek, akaryak?t tüketiminden al?nan vergilerin bütçe içerisindeki pay?n? vurgulamak ve yap?lan anket çal??mas? ile akaryak?t ürünlerinde meydana gelen vergi kaynakl? art?? ve azal??lar kar??s?nda otomobil kullan?c?lar?n?n tutum ve alg?lar?n? tespit etmeyi amaçlad?k” ifadelerini kulland?.
Çal??man?n üç bölümden olu?tu?unu söyleyen Neslihan Çal??kan, “Birinci bölümünde Türkiye'deki akaryak?t üretim ve tüketim miktarlar? grafikler yard?m?yla ele al?narak akaryak?t ürünlerinden al?nan vergiler aç?klanm??t?r. ?kinci bölümde akaryak?t vergilerinin bütçe ve vergi gelirleri içerisindeki pay? tablolar yard?m?yla gösterilmi? ve di?er ülke örneklerine yer verilerek OECD ülkeleri ile kar??la?t?r?lmas? yap?lm??t?r. Üçüncü ve son bölümde ise ampirik uygulama arac?l???yla otomobil kullan?c?lar?n?n akaryak?t vergilerine kar?? tutum, alg? ve bak??lar? de?erlendirilmi?tir. Sakarya ilinde ikamet eden ve motorlu araca sahip olan 400 ki?i ile anket yap?lm??t?r” dedi.
Sakaryal?, araç al?rken yak?t tasarrufuna dikkat ediyor
Türkiye'de akaryak?t fiyatlar?n?n olu?umunda ba?l?ca ham petrol fiyatlar?, döviz kurlar?, siyasi ve ekonomik ?artlar ve akaryak?t üzerinden al?nan vergilerin etkili oldu?unu ve vergi oranlar?ndaki bir art???n tüketici fiyatlar? üzerinde önemli etkilere sahip oldu?unu vurgulayan Çal??kan, “Yap?lan analizlere göre otomobil kullan?c?lar?, akaryak?t üzerinden al?nan vergilere kar?? oldukça duyarl?d?r. Kat?l?mc?lar?n akaryak?t fiyatlar?n? etkileyen akaryak?t vergilerinin fark?nda olduklar? belirlenmi?tir. Otomobil kullan?c?lar? için yak?t tasarrufunun, bir araç sat?n al?rken en çok dikkat edilen özellik oldu?u tespit edilmi?tir. Vergilerdeki art?? oran?na ba?l? olarak tüketicilerin araç kullanma sürelerini azaltma, daha yava? araç kullanma, yak?t aç?s?ndan daha tasarruflu olan araçlar? tercih etme gibi konulardaki kararlar?n? de?i?tirdikleri görülmü?tür. OECD ülkeleri aras?nda Türkiye akaryak?ttan en az vergi alan yedinci ülke konumunda olmas?na ra?men, kat?l?mc?lar akaryak?t vergilerinin oldukça yüksek oldu?u alg?s?na sahiptir” ?eklinde konu?tu.
Geçmi?te oldu?u gibi bu günlerde de akaryak?t fiyatlar?nda önemli de?i?iklikler olmaktad?r. Son dönemde koronavirüs salg?n? nedeniyle Brent petrol fiyatlar?nda meydana gelen ani gerileme, ülkemizde de pompa fiyatlar?na do?rudan yans?d?. Bu do?rultuda benzin ve motorinin pompa fiyat? dü?tü. Fiyatlar?n dü?mesi ülkemizde akaryak?t tüketiminden elde edilen KDV gelirlerinin azalmas?na neden olabilir. Günümüzde ekonomik aç?dan oldukça önemli olan akaryak?t?n, özellikle motorlu ta??t kullan?c?lar?n?n yak?ndan takip ettikleri bir tüketim mal? oldu?unu söyleyen Yavuz, “Akaryak?t ürünlerinin tüketiminden vergi al?nmas?n?n birçok nedeni olabilece?i gibi, Türkiye’de bu amaçlar içinde mali amaç ön plana ç?kmaktad?r. Çünkü bu vergiler devletimiz için önemli bir gelir kayna??d?r. Bununla birlikte, söz konusu vergiler ekonomik hayat? ve tüketici davran??lar?n? da do?rudan etkileyebilir. Bu çal??ma ile petrol ürünlerinin ülkemizdeki önemini belirtmek, akaryak?t tüketiminden al?nan vergilerin bütçe içerisindeki pay?n? vurgulamak ve yap?lan anket çal??mas? ile akaryak?t ürünlerinde meydana gelen vergi kaynakl? art?? ve azal??lar kar??s?nda otomobil kullan?c?lar?n?n tutum ve alg?lar?n? tespit etmeyi amaçlad?k” ifadelerini kulland?.
Çal??man?n üç bölümden olu?tu?unu söyleyen Neslihan Çal??kan, “Birinci bölümünde Türkiye'deki akaryak?t üretim ve tüketim miktarlar? grafikler yard?m?yla ele al?narak akaryak?t ürünlerinden al?nan vergiler aç?klanm??t?r. ?kinci bölümde akaryak?t vergilerinin bütçe ve vergi gelirleri içerisindeki pay? tablolar yard?m?yla gösterilmi? ve di?er ülke örneklerine yer verilerek OECD ülkeleri ile kar??la?t?r?lmas? yap?lm??t?r. Üçüncü ve son bölümde ise ampirik uygulama arac?l???yla otomobil kullan?c?lar?n?n akaryak?t vergilerine kar?? tutum, alg? ve bak??lar? de?erlendirilmi?tir. Sakarya ilinde ikamet eden ve motorlu araca sahip olan 400 ki?i ile anket yap?lm??t?r” dedi.
Sakaryal?, araç al?rken yak?t tasarrufuna dikkat ediyor
Türkiye'de akaryak?t fiyatlar?n?n olu?umunda ba?l?ca ham petrol fiyatlar?, döviz kurlar?, siyasi ve ekonomik ?artlar ve akaryak?t üzerinden al?nan vergilerin etkili oldu?unu ve vergi oranlar?ndaki bir art???n tüketici fiyatlar? üzerinde önemli etkilere sahip oldu?unu vurgulayan Çal??kan, “Yap?lan analizlere göre otomobil kullan?c?lar?, akaryak?t üzerinden al?nan vergilere kar?? oldukça duyarl?d?r. Kat?l?mc?lar?n akaryak?t fiyatlar?n? etkileyen akaryak?t vergilerinin fark?nda olduklar? belirlenmi?tir. Otomobil kullan?c?lar? için yak?t tasarrufunun, bir araç sat?n al?rken en çok dikkat edilen özellik oldu?u tespit edilmi?tir. Vergilerdeki art?? oran?na ba?l? olarak tüketicilerin araç kullanma sürelerini azaltma, daha yava? araç kullanma, yak?t aç?s?ndan daha tasarruflu olan araçlar? tercih etme gibi konulardaki kararlar?n? de?i?tirdikleri görülmü?tür. OECD ülkeleri aras?nda Türkiye akaryak?ttan en az vergi alan yedinci ülke konumunda olmas?na ra?men, kat?l?mc?lar akaryak?t vergilerinin oldukça yüksek oldu?u alg?s?na sahiptir” ?eklinde konu?tu.
YORUMLAR